جهان از مرز سه میلیارد گذشت
اشتراک‌های ۵G به ۳٫۱ میلیارد رسید و تنها در فصل اول ۲۰۲۶ حدود ۱۶۲ میلیون اشتراک خالص اضافه شد. ۳۹۰ اپراتور سرویس تجاری ۵G دارند.
مقایسه دو نسل اینترنت همراه با داده‌های اریکسون، اوکلا، دیتاریپورتال، وی‌اسپید و رگولاتوری ایران: از اهداف فنی استاندارد تا سرعت واقعی در تهران و دبی.
برای زمان دانلود در هر شبکه، رتبه‌بندی کشورها، موانع توسعه در ایران و یک پیش‌نگری ساده از تعداد سایت‌ها، روی نمودارها و کارت‌های همین صفحه کلیک کنید.
اشتراک‌های ۵G به ۳٫۱ میلیارد رسید و تنها در فصل اول ۲۰۲۶ حدود ۱۶۲ میلیون اشتراک خالص اضافه شد. ۳۹۰ اپراتور سرویس تجاری ۵G دارند.
سهم ۵G از کل اشتراک‌ها از یک سوم به حدود دو سوم می‌رسد و سهم آن از ترافیک داده از ۴۳ به ۸۳ درصد افزایش پیدا می‌کند.
در خاورمیانه و شمال آفریقا ۸۰ میلیون اشتراک ۵G وجود دارد، یعنی نفوذ ۱۱ درصدی. اریکسون ۳۷۰ میلیون اشتراک را تا ۲۰۳۱ پیش‌بینی کرده است.
سایت‌های ۵G از ۱٬۳۱۳ در فروردین ۱۴۰۳ به ۲٬۴۰۸ در دی ۱۴۰۴ رسید. موانع تجهیزات، فرکانس و سرمایه همچنان بزرگ‌ترین مانع‌اند.
در اندازه‌گیری‌های میدانی، فاصله شبکه‌ها بسیار کمتر از اهداف استاندارد است. میانه سرعت موبایل در کره جنوبی حدود ۲٫۵ برابر میانه جهانی است.
اینترنت نسل پنجم فناوری شبکه همراه و ثابت بی‌سیم است که ظرفیت انتقال داده را به شکل محسوسی بالا می‌برد و اتصال را پایدارتر می‌کند. تفاوت اصلی تنها در سرعت دانلود نیست. ۵G سه ویژگی را همزمان بهتر می‌کند: پهنای باند، تاخیر و تعداد دستگاه‌هایی که می‌توانند همزمان به یک سلول وصل شوند.
تشبیه رایج این است که ۴G یک اتوبان سریع است و ۵G یک خط ریلی پرسرعت. تشبیه خوبی است، به شرطی که یک نکته را اضافه کنیم: ۵G فقط خط را سریع‌تر نمی‌کند، تعداد خطوط و زمان انتظار در ایستگاه را هم تغییر می‌دهد. برای تماشای ویدیو در گوشی تفاوت شاید محسوس نباشد، اما برای بازی ابری، واقعیت افزوده، کارخانه‌های هوشمند و اینترنت اشیا همین تفاوت تعیین‌کننده است.
ارقام زیر اهداف طراحی اتحادیه بین‌المللی مخابرات برای نسل‌هاست و عملکرد تضمین‌شده شبکه‌ها نیست. سرعت واقعی هر کاربر به فرکانس، تراکم کاربران، فاصله تا دکل و پیکربندی اپراتور بستگی دارد.
| شاخص | ۴G (IMT-Advanced) | ۵G (IMT-2020) | ضریب بهبود |
|---|---|---|---|
| سرعت اوج دانلود | ۱ Gbps | ۲۰ Gbps | ۲۰ برابر |
| سرعت تجربه‌شده کاربر | ۱۰ Mbps | ۱۰۰ Mbps | ۱۰ برابر |
| تاخیر شبکه رادیویی | ۱۰ ms | ۱ ms | ۱۰ برابر کمتر |
| تراکم اتصال در هر کیلومتر مربع | ۱۰۰ هزار | ۱ میلیون | ۱۰ برابر |
| حداکثر سرعت حرکت کاربر | ۳۵۰ km/h | ۵۰۰ km/h | حدود ۱٫۴ برابر |
| بازده طیفی | مبنا | ۳ برابر | ۳ برابر |
حجم فایل را انتخاب کنید. زمان‌ها از تقسیم حجم بر سرعت اندازه‌گیری‌شده به دست آمده و افت، ازدحام و محدودیت سرور را در نظر نمی‌گیرد. طول نوارها در مقیاس لگاریتمی است.
۵G محصول یک شرکت یا یک اختراع ناگهانی نبود. استانداردسازی آن در نهادهای جهانی طی بیش از یک دهه پیش رفت. هر دوره را انتخاب کنید.
گزارش نوامبر ۲۰۲۵ اریکسون پیش‌بینی کرد اشتراک‌های ۵G تا پایان همان سال از ۲٫۹ میلیارد بگذرد، یعنی حدود یک سوم کل اشتراک‌های موبایل و ۶۰۰ میلیون بیش از سال قبل. گزارش ماه ششم ۲۰۲۶ همین شرکت نشان داد رقم تا پایان فصل اول ۲۰۲۶ به ۳٫۱ میلیارد رسیده است. پیش‌بینی‌های قدیمی‌تر، از جمله عدد ۴٫۴ میلیارد برای ۲۰۲۷ که در برخی گزارش‌های خبری تکرار می‌شود، با داده‌های تازه‌تر همخوان نیست. پیش‌بینی جاری ۶٫۴ میلیارد برای پایان ۲۰۳۱ است.
بیش از ۹۰ اپراتور شبکه ۵G Standalone را راه‌اندازی یا آزمایشی فعال کرده‌اند، حدود ۳۰ مورد بیش از یک سال قبل. تا ۲۰۳۱ حدود ۶۵ درصد اشتراک‌ها روی ۵G مستقل خواهد بود.
اریکسون ۱۱۸ مورد خدمات اتصال تفکیک‌شده را در ۵۶ اپراتور شمرده است. ۶۵ مورد تجاری است و ۲۱ مورد از آن در ۲۰۲۵ آغاز شده.
پیش‌بینی می‌شود تا ۲۰۳۱ حدود ۱٫۴ میلیارد نفر از اینترنت ثابت بی‌سیم استفاده کنند و ۹۰ درصد آن روی ۵G باشد. ۱۵۹ اپراتور هم اکنون FWA مبتنی بر ۵G عرضه می‌کنند.
اریکسون ۱۸۰ میلیون اشتراک ۶G را تا ۲۰۳۱ پیش‌بینی می‌کند. در برابر ۶٫۴ میلیارد اشتراک ۵G، این رقم نشان می‌دهد ۶G فعلا آزمایشی است.
جدول زیر میانه سرعت دانلود موبایل را برای همه نسل‌های شبکه نشان می‌دهد، نه فقط ۵G. رتبه بالای کشورهای خلیج فارس نتیجه پوشش گسترده ۵G همراه با طیف فرکانسی کافی است. ایران با میانه ۵۷٫۶۴ مگابیت بر ثانیه از میانه جهانی (۹۳٫۴۷) عقب است، اما نسبت به یک سال قبل ۵۷ درصد رشد کرده است.
| دوره و منبع |
|---|
برای مرتب‌سازی روی عنوان ستون‌ها کلیک کنید. رقم ایران از دیتاریپورتال بر پایه داده اوکلا (مرداد ۱۴۰۴) و بقیه از اسنپ‌شات اکتبر ۲۰۲۵ اوکلا است. دوره‌ها یکسان نیستند و مقایسه تقریبی است.
بر اساس اعلام معاونت امور رادیویی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، تا دی ۱۴۰۴ حدود ۲٬۴۰۸ سایت ۵G در کشور راه‌اندازی شده است. بیشترین تعداد سایت متعلق به استان‌های تهران، خراسان رضوی، قزوین، خوزستان و فارس بوده است. اواخر مارس ۲۰۲۴ همین رگولاتوری ۱٬۳۱۳ سایت را گزارش کرده بود. یعنی در حدود ۲۱ ماه، ۱٬۰۹۵ سایت اضافه شده؛ میانگین حدود ۵۰ سایت در ماه.
زمینه کلان مناسب است. به گزارش دیتاریپورتال، ایران در پایان ۲۰۲۵ حدود ۹۲٫۶ میلیون نفر جمعیت، ۷۳٫۸ میلیون کاربر اینترنت (۷۹٫۶ درصد) و ۱۵۱ میلیون اتصال سلولی (۱۶۳ درصد جمعیت) دارد. بازار بزرگ است، اما تعداد سایت ۵G برای پوشش آن هنوز اندک است.
کاربر اینترنت، ۷۹٫۶٪ جمعیت. حدود ۱۸٫۹ میلیون نفر هنوز آفلاین‌اند.
اتصال سلولی، معادل ۱۶۳٪ جمعیت (GSMA Intelligence، پایان ۲۰۲۵).
میانه سرعت اینترنت ثابت، ۳۱٫۷٪ رشد سالانه. موبایل ۳ برابر ثابت سرعت دارد.
هویت کاربری شبکه‌های اجتماعی، ۶۵٫۱٪ کاربران اینترنت.
۲۵٬۷۸۲ آزمون موبایل از فروردین ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵ (همه نسل‌ها). ایرانسل در این جدول گزارش نشده است.
رگولاتوری چهار مانع اصلی را نام برده است: تخلیه نشدن باندهای ۷۰۰ و ۸۰۰ مگاهرتز، هزینه بالای سرمایه‌گذاری، هزینه‌های عملیاتی و محدودیت در خرید تجهیزات رادیویی پیشرفته از فروشندگان مجاز بین‌المللی که هزینه راه‌اندازی را بالا برده است. راهکارهای مطرح‌شده در همان گزارش پنج مورد است. روی یک مانع کلیک کنید تا راهکارهای مرتبط روشن شود. نگاشت میان آن‌ها تحلیل نویسنده است و در منبع رسمی به این شکل نیامده.
اتحادیه بین‌المللی مخابرات سه سناریوی کاربرد برای ۵G تعریف کرده است. بیشتر کاربران خانگی فقط سناریوی اول را حس می‌کنند و ارزش اقتصادی بلندمدت بیشتر در دو سناریوی بعدی است.
پیش‌بینی رسمی برای تعداد سایت‌های ۵G ایران منتشر نشده است. ابزار پایین فقط روند گذشته را ادامه می‌دهد تا معلوم شود با همین آهنگ رشد، کی به چه عددی می‌رسیم. این محاسبه پیش‌بینی نیست و تحولات فرکانس، تجهیزات یا سرمایه‌گذاری آن را بی‌اعتبار می‌کند.
مبنا: ۲٬۴۰۸ سایت در دی ۱۴۰۴. پیش‌فرض ۵۰ سایت در ماه، میانگین فروردین ۱۴۰۳ تا دی ۱۴۰۴ است.
| شاخص | آخرین مقدار | چرا مهم است |
|---|---|---|
| سایت‌های ۵G ایران | ۲٬۴۰۸ (دی ۱۴۰۴) | نشان‌دهنده آهنگ واقعی عرضه شبکه |
| میانه سرعت موبایل ایران | ۵۷٫۶۴ Mbps (مرداد ۱۴۰۴) | اثر ۵G و بهبود ۴G بر تجربه کاربر |
| نفوذ ۵G در MENA | ۱۱٪ (۲۰۲۶) | مبنای مقایسه ایران با همسایگان |
| اشتراک ۵G در MENA | ۸۰ میلیون | سقف تقاضای بالقوه منطقه |
| سهم ۵G از اشتراک‌های جهان | حدود ۳۳٪ | سرعت جابه‌جایی بازار تجهیزات و گوشی |
| تخلیه باند ۷۰۰ و ۸۰۰ مگاهرتز | انجام نشده | طیف مناسب برای پوشش گسترده و عمق ساختمانی |
این عدد از سقف نظری استاندارد می‌آید. اهداف ITU سرعت اوج را ۲۰ برابر و سرعت تجربه‌شده کاربر را ۱۰ برابر ۴G می‌داند. در عمل، نتیجه به فرکانس و پیکربندی شبکه بستگی دارد.
کاربرانی که در محل شلوغ اینترنت می‌خواهند، بازی ابری و واقعیت افزوده استفاده می‌کنند، یا در صنعت و شهر هوشمند به تاخیر کم و اتصال انبوه نیاز دارند. تماشای ویدیو و پیام‌رسانی معمولا از ۴G خوب هم راضی‌کننده است.
میانه سرعت موبایل ایران ۵۷٫۶۴ و میانه جهانی ۹۳٫۴۷ مگابیت بر ثانیه است. ۵G هنوز بخش کوچکی از شبکه است و موانعی مانند تخلیه نشدن برخی باندها و دشواری تامین تجهیزات توسعه را کند کرده است.
اریکسون پیش‌بینی می‌کند اشتراک‌های ۴G با مهاجرت کاربران به ۵G کاهش یابد و ۵G تا پایان ۲۰۲۷ از ۴G پیشی بگیرد. شبکه‌های ۴G سال‌ها فعال می‌مانند.
داده‌ها از منابع نام‌برده در بخش بعد آمده و دوره هر رقم کنار آن نوشته شده است. پیش‌بینی‌ها عدم قطعیت دارند و رقم‌های ایران از منابع متفاوت و با روش‌های متفاوت اندازه‌گیری شده‌اند.