ساخت چهار نانوداروی ایرانی؛ از سرطان خون تا عفونت قارچی

به گزارش به‌روزترین‌ها، چهار نانوداروی ایرانی به‌گفته مهر وارد مرحله تجاری‌سازی شده‌اند. به گزارش خبرنگار مهر، فناوران ایرانی چند نانودارو، تجهیزات بالینی و کیت غربالگری را تجاری‌سازی کرده‌اند. این گزارش آن را گامی به‌سوی خوداتکایی نظام سلامت و کاهش عوارض و هزینه‌ها می‌داند. به نوشته مهر، آمارنامه رسمی دارویی نشان می‌دهد پنج قلم میدوستایورین، آمورولفین، آهن تزریقی، آمفوتریسین B لیپوزومال و ۲۲۸ Fap در چهار سال بیش از ۴۰۰ میلیون دلار ارزبری داشته‌اند.

آمفوتریسین B لیپوزومال

این دارو خط اول درمان عفونت‌های قارچی تهاجمی مانند موکورمیکوزیس (قارچ سیاه)، آسپرژیلوزیس ریوی و کاندیدیازیس پیشرفته است. مولکول کلاسیک آن به کلسترول سلول‌های کلیه تمایل دارد و می‌تواند آسیب کلیوی ایجاد کند. بنا بر گزارش، فناوران مولکول را در وزیکول‌های فسفولیپیدی کوچک‌تر از ۱۰۰ نانومتر محصور کرده‌اند تا آسیب کلیوی کمتر شود و دارو اختصاصی‌تر به دیواره سلول قارچی برسد. مهر قیمت هر ویال نمونه خارجی را ۳۴۰ دلار و نمونه داخلی را حدود ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان نوشته است.

میدوستایورین

نمونه وارداتی این دارو با نام تجاری رایدپت شناخته می‌شود و مهارکننده تیروزین کیناز است؛ جهش‌های FLT3 و گیرنده KIT را در لوکمی حاد میلوییدی (AML) و ماستوسیتوز پیشرفته سیستمیک هدف می‌گیرد. به نوشته مهر، نسخه خارجی برای هر دوره درمان ۱۲٬۷۰۰ دلار است. نسخه ایرانی طبق گزارش در آستانه ورود به بازار و قیمت‌گذاری رسمی است.

بیشتر بخوانید: چرا قدم اول در کارهای جدید سخت است؟ ۵ دلیل روان‌شناختی

آهن تزریقی

این نانوکمپلکس بر پایه فریک کربوکسی‌مالتوز برای کم‌خونی فقر آهن در بیماران نارسایی مزمن کلیوی (CKD) به کار می‌رود. ساختار هسته-پوسته آن مانع رهایش ناگهانی آهن می‌شود و به نوشته گزارش، تزریق ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم در ۱۵ تا ۳۰ دقیقه را ممکن می‌کند. قیمت نمونه وارداتی ۲۲۰ دلار و نمونه داخلی ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان ذکر شده است.

آمورولفین

این دارو برای قارچ ناخن (اونیکومایکوزیس) است. بنا بر گزارش، فرمولاسیون در فیلم پلیمری نانوساختار نفوذ به بستر ناخن و رهایش آهسته را ممکن می‌کند و پس از مصرف در برابر آب مقاوم می‌ماند. برند خارجی (لوسریل فرانسه) حدود ۳۵ دلار قیمت داشته و به نوشته مهر، محصول ایرانی حدود یک‌هفتم قیمت آن است.

دندانپزشکی، جراحی و تشخیص

• سیلر دندانی، چسب نانویی دندان و بلوک زیرکونیا ساخت داخل تجاری‌سازی شده‌اند
• سوزن‌های بای‌پولار نانویی وارد بیمارستان‌ها شده‌اند
• کیت‌های سریع CEA و AFP برای غربالگری و پایش تومورهای گوارشی و کبدی عرضه شده‌اند
• قرص‌های آنتی‌بیوگرام مبتنی بر نانوذره زمان شناسایی سویه مقاوم را از چند روز به چند ساعت می‌رسانند

مهر می‌نویسد این دستاوردها در چارچوب سند ملی توسعه علوم و فناوری نانو و رویکرد نوآوری ماموریت‌گرا انجام شده است. برآورد کاهش ارزبری و اثر بر قیمت خدمات درمانی هم از همین گزارش است و نتیجه آن هنوز از منبع مستقل تایید نشده.