مس ۳٫۵ میلیون‌تومانی؛ بازدهی سه‌ماهه صندوق‌های مسی تا ۵ برابر صندوق‌های طلا

قیمت هر کیلوگرم گواهی سپرده کالایی مس در بورس کالای ایران روز شنبه ۲۵ مهر به ۳ میلیون و ۵۵۵ هزار تومان رسید؛ رقمی که برای فلزی صنعتی بی‌سابقه است. به گزارش ایرنا، مس در یک دهه گذشته تقریبا همپای فلزات گرانبها رشد کرده و حالا در بازار سرمایه ایران با طلا رقابت می‌کند. در بازار جهانی هم هوش مصنوعی، دیتاسنترها و گسترش شبکه برق، تقاضای این فلز را بالا برده و عرضه به این سرعت بزرگ نمی‌شود.

مس در ۹ سال چند برابر شد؟

هر کیلوگرم مس در سال ۱۳۹۶ حدود ۲۵ هزار و ۴۶۱ تومان بود. پایان ۱۴۰۴ به یک میلیون و ۲۶۶ هزار تومان رسید و در معاملات ۲۵ مهر ۱۴۰۵ به ۳ میلیون و ۵۵۵ هزار تومان. در همین مدت قیمت هر گرم طلا از حدود ۱۵۰ هزار تومان به بیش از ۲۶ میلیون تومان رسیده است.

یک اصلاح لازم: گزارش ایرنا رشد مس را «حدود ۱۴ هزار برابر» نوشته، اما با تقسیم ۳٬۵۵۵٬۰۰۰ بر ۲۵٬۴۶۱ عدد حدود ۱۴۰ برابر به دست می‌آید؛ یعنی رشد حدود ۱۳٬۸۰۰ درصدی. همین محاسبه برای طلا ۱۷۳ برابر (۱۷ هزار درصد) می‌شود که با رقم گزارش می‌خواند. پس مس هنوز کمی از طلا عقب است، اما فاصله‌اش کم است. از پایان ۱۴۰۴ تا امروز هم مس حدود ۲٫۸ برابر شده است.

بورس کالای ایران یا لندن؟

در معاملات ۲۴ مهر بورس فلزات لندن (LME) هر تن مس بین ۱۴٬۳۰۲ تا ۱۴٬۳۰۸ دلار معامله شد. روز قبل از آن مس با ۱۴٬۴۰۲ دلار باز شد و تا ۱۴٬۲۹۵ دلار پایین آمد. بر اساس محاسبه ایرنا این رقم معادل ۳ میلیون و ۷۹۰ هزار تا ۳ میلیون و ۸۱۵ هزار تومان برای هر کیلو است.

ایرنا این فاصله را فرصتی برای سرمایه‌گذاری می‌داند، اما دو نکته را باید کنار آن گذاشت: دو قیمت مربوط به دو روز متفاوت‌اند و گواهی سپرده مس به نرخ ارز و قیمت کاتد مس ملی مس در بورس کالا هم وابسته است، نه فقط قیمت جهانی.

بازدهی مس در برابر طلا

در سه ماه گذشته، صندوق بخشی «متال» ۱۸۰ درصد و «مسگون» ۸۰ درصد بازده داشته‌اند؛ در همین مدت صندوق‌های طلای بورس کالا حدود ۳۷ درصد. سهام فملی ۱۲۴ درصد، فافق ۶۰٫۷ درصد، سرچشمه ۳۴ درصد و فباهنر ۳۲ درصد رشد کرده‌اند.

این مقایسه باید با احتیاط خوانده شود. صندوق‌های فلزات اساسی صندوق سهامی‌اند و بازدهی‌شان به قیمت سهام و شاخص کل بورس بستگی دارد؛ اما صندوق‌های طلا کالایی‌اند و فقط با قیمت طلا تغییر می‌کنند. بازده سه‌ماهه گذشته هم تضمینی برای آینده نیست.

معامله‌گران مس از طلا جلو زدند؟

ارزش بازار مس در بورس کالا ۱۹٫۲ هزار میلیارد تومان است. تعداد خریداران گواهی مس ۶۲۲ حقیقی و ۱۸ حقوقی اعلام شده؛ در برابر آن، روزانه به طور میانگین ۳۴۷ خریدار حقیقی و ۳۵ خریدار حقوقی در گواهی سپرده طلا فعالند. ایرنا از این ارقام نتیجه گرفته که فعالان حقیقی مس از طلا بیشتر شده‌اند. البته یکی عدد کل خریداران و دیگری میانگین روزانه است و مقایسه‌شان کامل نیست.

جهان درباره مس چه می‌گوید؟

گزارش‌های بین‌المللی تقریبا همان تصویر را نشان می‌دهند: تقاضا بالا می‌رود و عرضه سنگین‌تر از آن حرکت می‌کند. ارقام زیر از گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی، اس‌اند‌پی گلوبال، شورای بین‌المللی مطالعات مس (ICSG) و سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS) است که رسانه‌های بین‌المللی منتشر کرده‌اند؛ نسخه اصلی گزارش‌ها را خودم نخواندم.

آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی می‌کند مصرف برق دیتاسنترها تا ۲۰۳۰ به حدود ۹۴۵ تراوات‌ساعت برسد، یعنی دو برابر ۲۰۲۴. شرکت بی‌اچ‌پی هم برآورد کرده هر ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری سالانه اضافی در دیتاسنتر می‌تواند به معدنی تازه با ظرفیت ۱۵۰ هزار تن در سال نیاز داشته باشد. همین ارقام توضیح می‌دهد چرا مس از «ماده اولیه» به «دارایی راهبردی» تبدیل شده است.

بیشتر بخوانید: سکه امامی ۲۶۷ میلیون شد؛ حباب سکه ۱۱ میلیون تومان است

نظر مدیر صندوق متال: مس جانشین طلا نیست

سهیل عسگری، مدیر صندوق بخشی فلزات اساسی «متال»، به ایرنا گفت مس و طلا ماهیت متفاوتی دارند. طلا بیشتر ذخیره ارزش و ابزار پوشش ریسک‌های ژیوپلیتیک و تورمی است، اما مس به رشد واقعی اقتصاد و سرمایه‌گذاری صنعتی گره خورده است. او چند محرک تقاضا را برشمرد: شبکه برق، انرژی‌های تجدیدپذیر، خودروی برقی، دیتاسنتر و هوش مصنوعی، و رشد هند. بانک جهانی رشد اقتصادی هند را برای سال مالی ۲۰۲۷ حدود ۶٫۶ درصد برآورد کرده است.

عسگری هشدار هم داد: بازده گواهی مس در بورس کالا لزوما با بازده جهانی مس یکی نیست، چون نرخ ارز، قیمت کاتد ملی مس و سازوکار معامله گواهی هم اثر دارند. ریسک‌های کوتاه‌مدت مثل کندی اقتصاد چین، رکود جهانی، قوی‌شدن دلار و افزایش سرمایه‌گذاری در معادن تازه می‌تواند قیمت را اصلاح کند.

گواهی مس یا سهام فملی؟

این دو ابزار یک ریسک را نمی‌خرند. گواهی مس و صندوق‌های کالایی سرمایه‌گذار را مستقیم‌تر در معرض قیمت خود مس می‌گذارند. سهام فملی علاوه بر قیمت مس به میزان تولید و فروش، نرخ ارز، هزینه انرژی، حاشیه سود، حقوق دولتی معادن و سیاست تقسیم سود هم بستگی دارد و می‌تواند نسبت به تغییر قیمت جهانی بازده اهرمی‌تری بدهد. نمادهای مستقیم صنعت مس در بورس چهار تاست: فملی، فباهنر، فافق و سرچشمه.

جمع‌بندی

مس هم به لحاظ بازدهی دهساله و هم در جذب معامله‌گر به طلا نزدیک شده، و داده‌های جهانی از کمبود عرضه در سال‌های پیش رو حکایت دارد. با این حال رشد سه‌ماهه ۸۰ تا ۱۸۰ درصدی صندوق‌ها بخشی از یک موج کوتاه‌مدت است و ریسک اصلاح دارد. این مطلب تحلیل خبری است و توصیه خرید یا فروش نیست؛ پیش از ورود به هر ابزار، افق سرمایه‌گذاری و ریسک‌پذیری خودتان را بسنجید.

منبع‌های خارجی: کربن‌کردیتس (داده‌های IEA، S&P Global، ICSG) و گزارش USGS درباره تولید مس.

تصویر: Lsgeeks، Wikimedia Commons، CC BY-SA 3.0