سالانه بیش از ۱۰۰ هزار سکته مغزی در ایران

سکته مغزی در ایران ده سال زودتر از میانگین جهانی سراغ مردم می‌آید و سالانه بیش از ۱۰۰ هزار نفر را درگیر می‌کند. یک فوق‌تخصص مغز و اعصاب می‌گوید مقابله با این بیماری بدون برنامه ملی ممکن نیست.

به گزارش به‌روزترین‌ها، دکتر احسان شریفی‌پور، دبیر انجمن سکته مغزی ایران، در آستانه روز جهانی سکته مغزی (هفتم آبان) آمار و راه‌های مقابله با این بیماری را مرور کرد.

سن بروز و آمار سکته مغزی

به گفته شریفی‌پور، سکته مغزی از علل اصلی مرگ و ناتوانی در جهان است و روند بروز آن رو به افزایش است. میانگین سن سکته مغزی در دنیا ۷۰ تا ۸۰ سال است، اما در ایران ۶۰ تا ۷۰ سال. بروز سالانه بیماران جدید هم ۱۳۵ تا ۱۵۰ مورد در هر صد هزار نفر جمعیت است.

بیشتر بخوانید: هر چهار مرکز غذایی بجنورد یکی سوسری دارد

او گفت در تهران حدود ۲۰۰ نفر در هر شبانه‌روز سکته مغزی می‌کنند. آمار دقیقی از پراکندگی این موارد در شهر در دسترس نیست و این برآورد از روی مراجعه‌کنندگان به مراکز درمانی به دست آمده است.

زمان طلایی و دسترسی به درمان

بسیاری از بیماران زمان طلایی را از دست می‌دهند یا به درمان استاندارد دسترسی ندارند. حدود ۲ میلیون نورون مغزی در هر دقیقه از بین می‌رود و این آسیب برگشت‌ناپذیر است. شریفی‌پور می‌گوید تنها حدود ۵ درصد بیماران درمان موثر می‌گیرند و ۹۵ درصد باقی‌مانده دچار ناتوانی می‌شوند یا جان خود را از دست می‌دهند.

اگر بیمار از طریق اورژانس و با کد ۷۲۴ (کد «سما») به مرکز واجد شرایط برسد و در بخش «سکته مغزی ویژه» بستری شود، درمان فوری با داروی حل‌کننده لخته یا آنژیوگرافی و خارج‌کردن لخته انجام می‌شود. در این شرایط بیش از ۵۰ درصد بیماران نجات پیدا می‌کنند.

بیشتر بخوانید: تشخیص پلاک ام‌اس و خونریزی مغز با هوش مصنوعی

عوامل خطر و علایم هشداردهنده

عوامل خطر غیرقابل اصلاح شامل افزایش سن، جنسیت و سابقه خانوادگی است. بعد از ۵۰ سالگی، شانس سکته مغزی با هر دهه حدود دو برابر می‌شود و مردان بیشتر در معرض خطرند. در مقابل، فشار خون، دیابت، چاقی، کم‌تحرکی، بیماری‌های قلبی‌عروقی و خونی و آپنه انسدادی خواب قابل کنترل‌اند.

نشانه‌های سکته مغزی با عبارت BEFAST شناخته می‌شود: اختلال ناگهانی تعادل (Balance)، اختلال ناگهانی چشم (Eye)، ضعف ناگهانی صورت (Face)، ضعف ناگهانی بازو یا اندام (Arm)، اختلال گفتار (Speech) و زمان (Time) که یعنی فورا با ۱۱۵ تماس بگیرید. چون بیمار ممکن است نتواند خودش کمک بخواهد، اطرافیان باید این علایم را بشناسند.

بیشتر بخوانید: اضطراب از دست دادن شغل در عصر هوش مصنوعی

نیاز به برنامه ملی

شریفی‌پور تاکید می‌کند یک بیمارستان یا یک شهر به‌تنهایی از پس این مشکل برنامی‌آید و قانون‌گذار، شهرداری‌ها و دستگاه‌های مرتبط باید در ساخت زیرساخت درمان مشارکت کنند. او به «واحد سیار سکته مغزی» اشاره کرد؛ آمبولانسی مجهز به سی‌تی‌اسکن و آزمایشگاه کوچک که می‌تواند خدمات تخصصی را در محل به بیمار برساند. گسترش واحدهای آنژیوگرافی و استفاده کامل از ظرفیت موجود هم از دیگر نیازهاست.

پرسش‌های متداول