هشدار ترکی الفیصل درباره چالش‌های پنهان خلیج فارس

به گزارش به‌روزترین‌ها، شاهزاده ترکی الفیصل در بحرین هشدار داد که افت نرخ باروری و خطرات هوش مصنوعی، به اندازه‌ی جنگ‌ها و درگیری‌های منطقه‌ای، امنیت اجتماعی و توسعه‌ی کشورهای خلیج فارس را تهدید می‌کند.

سخنرانی در منامه

ترکی الفیصل، رییس هیات مدیره مرکز تحقیقات و مطالعات اسلامی ملک فیصل، در سخنرانی «چالش‌های امروز برای پایه‌های آینده» که به میزبانی مرکز فرهنگ و تحقیقات ابراهیم بن محمد آل خلیفه در بحرین برگزار شد، با اشاره به حملات موشکی و پهپادی و تهدید ناوبری بین‌المللی گفت منطقه علاوه بر این تهدیدهای آشکار، با چالش‌های پنهانی هم روبه‌رو است که برای امنیت جوامع و آینده‌ی توسعه همان‌قدر خطرناک‌اند. این گزارش به نقل از روزنامه رای‌الیوم منتشر شده است.

چالش نخست: افت نرخ باروری

الفیصل به داده‌های بانک جهانی برای سال ۲۰۲۴ اشاره کرد. عمان با حدود ۲٫۵ فرزند به ازای هر زن بالاترین نرخ باروری را در خلیج فارس دارد. چهار کشور از سطح جایگزینی جمعیت، یعنی حدود ۲٫۱ فرزند به ازای هر زن، پایین‌تر رفته‌اند و اگر روند فعلی ادامه یابد، تغییرات جمعیتی عمیقی رخ می‌دهد.

بیشتر بخوانید: قهرمان‌پور: سه ماه آینده پرخطرترین دوره ایران و آمریکا

الفیصل گفت کاهش باروری یک بعد ماجراست؛ بعد دیگر پیری جوامع است که با افزایش امید به زندگی، بهبود مراقبت‌های بهداشتی و کاهش زادوولد پیش می‌رود. او گفت جوامع خلیج فارس هنوز ساختار سنی جوانی دارند، اما این مزیت دایمی نیست و نسبت افراد مسن به جمعیت در سن کار رو به افزایش است، باری که بر سیستم‌های بازنشستگی و مراقبت‌های بهداشتی فشار می‌آورد. به گفته‌ی او، باید بین تغییرات جمعیتی شهروندان و تغییرات کل جمعیت تمایز قایل شد، چون اقتصادهای شورای همکاری خلیج فارس به نیروی کار خارجی به شکل‌های مختلف وابسته‌اند.

چالش دوم: هوش مصنوعی

الفیصل هوش مصنوعی را یکی از بزرگ‌ترین تحولات فناوری در تاریخ بشر خواند که فرصت بهره‌وری و دستاوردهای اقتصادی گسترده ایجاد می‌کند، اما خطرهایی برای بازار کار هم دارد. او به تخمین‌هایی اشاره کرد که حدود ۳۰۰ میلیون شغل تمام‌وقت در جهان می‌تواند توسط هوش مصنوعی جایگزین شود. به گفته‌ی او، صندوق بین‌المللی پول هم برآورد کرده حدود ۴۰ درصد مشاغل جهانی در برابر اثر هوش مصنوعی آسیب‌پذیرند و سازمان بین‌المللی کار هم درباره‌ی مشاغل دفتری و اداری که بخش بزرگی از فارغ‌التحصیلان تازه را در بر می‌گیرد هشدار داده است. او تاکید کرد اقتصادهای خلیج فارس باید بهره‌وری فناوری را با حفظ ظرفیت شغل‌آفرینی برای نسل‌های آینده جمع کنند.

تهدید امنیتی و وابستگی فناورانه

الفیصل نسبت به کاربرد نظامی هوش مصنوعی، به ویژه توسط گروه‌های مسلح خارج از کنترل دولت‌ها، هشدار داد. این گروه‌ها اکنون می‌توانند با فناوری‌های پیشرفته پهپاد و قابلیت‌های رزمی کم‌هزینه بسازند. او همچنین گفت گسترش اتکا به سیستم‌های هوشمند می‌تواند شکاف‌های امنیتی جدید ایجاد کند، نقض اطلاعات را بیشتر کند و در بخش‌های حیاتی و زیرساخت‌های حساس به وابستگی استراتژیک به نهادهای خارجی بینجامد. به استدلال او، این موضوع توسعه‌ی قابلیت‌های ملی و خلیج فارسی در طراحی، بهره‌برداری و ایمن‌سازی این سیستم‌ها را به ضرورتی مرتبط با امنیت ملی تبدیل می‌کند.

نگاه تحلیلی

این بخش برداشت خودمان است. آماری که الفیصل نقل کرده (داده‌های بانک جهانی و برآوردهای صندوق بین‌المللی پول) را در خبر با منبع اصلی آن مقایسه نکرده‌ایم. نرخ باروری امارات (۱٫۲) کمتر از نیمی از نرخ عمان (۲٫۵) است، یعنی شش کشور شورا در این مورد شرایط یکسانی ندارند و همان تمایزی که او به آن تاکید کرد در اعداد هم دیده می‌شود. از سوی دیگر، هشدار درباره‌ی از دست دادن مشاغل با تخمین‌های جهانی است و اثر آن روی بازار کار خلیج فارس در سخنرانی با عدد مشخص برآورد نشده است.

بیشتر بخوانید: دموکرات‌ها کنگره را پس گرفتند؛ ضربه‌ی میان‌دوره‌ای به ترامپ

پرسش‌های پرتکرار