خون نادر؛ ایران در جمع ۳۰ کشور دارای نگهداری ۱۰ ساله

سازمان انتقال خون ایران خون افراد دارای گروه خونی نادر را تا ۱۰ سال منجمد نگه می‌دارد؛ فناوری‌ای که فقط ۳۰ کشور دنیا در اختیار دارند.

به گزارش به‌روزترین‌ها، دکتر مهدی کرباسی‌زاده، رییس بخش انجماد خون و گروه‌های خونی نادر سازمان انتقال خون، در گفت‌وگو با ایسنا از روش نگهداری، شناسایی اهداکنندگان و ذخایر موجود توضیح داد.

گروه خونی نادر چیست؟

به گفته کرباسی‌زاده، گروه خونی نادر گروهی است که یک نفر از هر ۵ هزار نفر آن را دارد و در گروه بسیار نادر، این نسبت بیش از یک نفر در ۱۰ هزار نفر است. برخی گروه‌ها حتی در حد یک نفر در یک میلیون یا ۶ میلیون نفرند؛ از جمله گروه Rhnull که به «خون طلایی» هم شهرت دارد. تاکنون ۴۸ سیستم گروه خونی شناخته شده و ABO فقط یکی از آن‌هاست. برای بیمارانی مانند مبتلایان به تالاسمی یا سرطان که مکرر خون می‌گیرند، رعایت زیرگروه‌ها اهمیت زیادی دارد.

بیشتر بخوانید: محصولات آرایشی غیرمجاز؛ نام ۱۲ فرآورده فاقد مجوز اعلام شد

نگهداری ۱۰ ساله در منفی ۶۵ تا منفی ۸۵

یک واحد خون معمولی با رعایت زنجیره سرد حداکثر ۳۵ روز دوام دارد. برای خون نادر ماده نگهدارنده «گلیسرول» به‌تدریج به گلبول قرمز افزوده می‌شود، خون در کیسه‌های ویژه و بسته‌بندی فلزی قرار می‌گیرد و در فریزر نگهداری می‌شود. دمای قابل قبول میان منفی ۶۵ تا منفی ۸۵ درجه سانتی‌گراد است و دمای منفی ۵۰ درجه برای این کار کافی نیست. دمای فریزرها باید ۲۴ ساعته پایش شود. هنگام نیاز، خون ذوب و گلیسرول آن جدا می‌شود و گلبول‌ها در سرم فیزیولوژی به بیمارستان فرستاده می‌شوند.

شناسایی اهداکنندگان و ذخایر موجود

افراد دارای گروه خونی نادر یا هنگام اهدای خون شناسایی می‌شوند یا هنگام آزمایش سازگاری خون در بیمارستان و ارسال نمونه به ستاد مرکزی سازمان انتقال خون. در حال حاضر حدود ۱۵۰۰ پرونده از این افراد وجود دارد، هرچند برخی به دلایلی مانند تالاسمی یا سن بالا امکان اهدا ندارند. حدود ۳۵۰ واحد خون منجمد از گروه‌های مختلف در بانک خون نادر نگهداری می‌شود. خوزستان، سیستان و بلوچستان و بوشهر از استان‌هایی هستند که شمار بیشتری از این گروه‌ها در آن‌ها دیده می‌شود.

کرباسی‌زاده از دارندگان گروه‌های نادر خواست دست‌کم سالی یک یا دو بار خون اهدا کنند، چون ممکن است خودشان هم روزی به آن نیاز پیدا کنند. او گفت تا امروز همه درخواست‌های مراکز درمانی پاسخ داده شده و در موارد محدود از اهدای خون تازه یا ارسال خون به کشورهایی مانند عمان استفاده شده است.