آب شیرین از گرمای مراکز داده؛ روزانه ۷۵۰ هزار لیتر

مراکز داده هوش مصنوعی که امروز به‌خاطر مصرف بالای برق و آب نقد می‌شوند، شاید فردا خودشان منبع آب شیرین باشند.

به گزارش به‌روزترین‌ها، شرکت‌های «اندور» (Endeavor) و «تروی سیستمز» (Trevi Systems) در آمریکا اعلام کرده‌اند برای ساخت آب‌شیرین‌کن‌هایی که با گرمای اتلافی مراکز داده کار می‌کنند همکاری می‌کنند. بر اساس ادعای آن‌ها، این تاسیسات می‌توانند به‌ازای هر مگاوات ظرفیت پردازشی روزانه تا ۲۰۰ هزار گالن، حدود ۷۵۰ هزار لیتر، آب پاک از آب‌های زیرزمینی شور تولید کنند. نخستین اجرای آزمایشی در مرکز داده اندور انجام خواهد شد.

آب شیرین‌کن چگونه کار می‌کند؟

سامانه از خنک‌کاری بدون آب با چرخه بسته استفاده می‌کند و نیازی به افزودن مداوم آب تازه ندارد. گرمای تولیدشده در مرکز داده فرایند اسمز مستقیم تروی را راه می‌اندازد: محلولی جاذب، آب را از طریق غشایی ویژه از آب شور به سمت خود می‌کشد. برخلاف اسمز معکوس، این روش به فشار بسیار بالا نیاز ندارد و محلول جاذب با گرمای ۶۰ تا ۸۰ درجه سانتی‌گراد دوباره احیا و استفاده می‌شود.

بیشتر بخوانید: موجودی آیفون Duo برای خریداران حضوری روز عرضه محدود بود

طبق اعلام شرکت، فناوری فعلی می‌تواند به‌ازای هر کیلووات‌ساعت برق مصرفی برای پردازش تا ۳۱ لیتر آب پاک تولید کند. بر این اساس مجموعه‌ای از مراکز داده با ظرفیت ۱۰۰ مگاوات می‌تواند مثل یک تاسیسات آب با ظرفیت روزانه ۲۰ میلیون گالن عمل کند، در حالی که انرژی مورد نیاز از همان رایانه‌های کنار تاسیسات تامین می‌شود.

پساب شور هم جامد می‌شود

در آب‌شیرین‌کن‌های متداول دریایی، به‌ازای هر لیتر آب شیرین حدود یک لیتر و نیم آب‌نمک غلیظ به دریا برمی‌گردد و تصفیه آن پرهزینه و انرژی‌بر است. واحدهای تغلیظ‌کننده در تاسیسات معمول ۱۶ تا ۲۶ کیلووات‌ساعت و واحدهای تبلور ۵۲ تا ۷۰ کیلووات‌ساعت به‌ازای هر مترمکعب آب انرژی مصرف می‌کنند. سامانه تروی با فناوری «تخلیه صفر پساب مایع»، آب‌نمک غلیظ را با گرمای اتلافی تبخیر و به نمک جامد تبدیل می‌کند و به گفته شرکت مصرف انرژی را ۸۵ درصد کاهش می‌دهد.

یاکوب کارنمارک، بنیان‌گذار و مدیرعامل اندور، می‌گوید جهان هر روز بیش از ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب‌نمک غلیظ به دریا بازمی‌گرداند و روش تروی با گرمایی کار می‌کند که معمولا هدر می‌رود.

چرا این طرح مهم است؟

آژانس بین‌المللی انرژی گزارش داده مراکز داده در ۲۰۲۴ معادل ۴۱۵ تراوات‌ساعت برق مصرف کردند و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا ۲۰۳۰ بیش از دو برابر شود و به حدود ۹۴۵ تراوات‌ساعت برسد. اگر گرمای مراکز داده آینده بازیابی شود، از نظر نظری می‌تواند بیش از نیمی از ۱۳۰ میلیون مترمکعبی را تولید کند که امروز همه آب‌شیرین‌کن‌های جهان در مجموع روزانه تولید می‌کنند. تا اینجا اما این اعداد ادعای شرکت‌ها و برآورد نظری هستند و نتیجه آزمایشی منتشر نشده است.