اقتصادجامعه

رئیس انجمن ژنتیک: وابستگی غذایی حلقه آسیب‌پذیر امنیت ملی است

خلاصه خبر

  • جواد محمدی: تولید ذرت از حدود ۳ میلیون تن به حدود ۳۰۰ هزار تن کاهش یافته است.
  • به گفته او نیاز دام و طیور به ذرت و سویا بسیار بیشتر از تولید داخلی است و امنیت غذایی با امنیت ملی گره خورده است.
  • او می‌گوید مسیر آزمایش میدانی محصولات زیست‌فناوری کشاورزی مسدود است؛ این موضوع در ایران مورد اختلاف است.

دکتر جواد محمدی، رئیس انجمن ژنتیک ایران، در گفت‌وگو با ایسنا به مناسبت روز جهانی غذا درباره وابستگی غذایی و وابستگی ایران به واردات نهاده‌های کشاورزی هشدار داد و خواسته است مسیر آزمایش میدانی و تجاری‌سازی دستاوردهای زیست‌فناوری کشاورزی باز شود. متن زیر دیدگاه‌ها و برآوردهای خود او است و نه موضع رسمی دولت.

ارقامی که مطرح شد

  • ذرت: به گفته محمدی تولید از حدود ۳ میلیون تن به حدود ۳۰۰ هزار تن رسیده؛ در حالی که نیاز کشور بسیار بالاتر است.
  • هدف رشد: او می‌گوید اگر تولید هر سال حدود ۱۰ درصد افزایش یابد، در افق ۱۰ تا ۱۵ ساله می‌توان وابستگی به واردات ذرت، سویا و دانه‌های روغنی را به‌شکل قابل‌توجهی کاهش داد.
  • واردات محصولات دست‌ورزی‌شده ژنتیکی: برآورد شخصی او حدود ۱۲ میلیون تن در سال با ارزش حدود ۸ میلیارد دلار است. خود او تأکید می‌کند این ارقام باید با آمار رسمی واردات بررسی شود.

استدلال او: نهاده دام و طیور

محمدی می‌گوید کاهش تولید ذرت شاخه دامداری و مرغداری را هدف می‌گیرد: اگر ذرت کافی به دام و طیور نرسد، تولید شیر، گوشت و لبنیات و اشتغال مرتبط نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد. به گفته او، در بحث کم‌آبی باید بین اولویت‌های کشت تفاوت گذاشت و با اجرای الگوی کشت، تعیین کرد هر محصول در کجا و با چه هدفی کاشته شود. او تجربه ترکیه در حمایت از کشاورزان برای اجرای الگوی کشت را نمونه می‌آورد و می‌گوید با الگوی کشت اجراشده، نوسان عرضه و قیمت محصولاتی مانند سیب‌زمینی، پیاز و گوجه‌فرنگی کمتر می‌شود.

محصولات تراژنته؛ اختلاف نظر و مدارک

محمدی می‌گوید فناوری را نمی‌توان مطلقاً خوب یا بد دانست و باید با شواهد علمی، ضوابط ایمنی زیستی و ارزیابی معتبر بررسی شود. او پیشنهاد می‌کند موضوع در قالب کرسی‌های آزاداندیشی با حضور موافقان و مخالفان بررسی شود و می‌پرسد چرا واردات چنین محصولاتی با نگرانی کمتری روبه‌رو می‌شود اما تولید داخلی آن با مانع. به گفته او، در ایران قانون ایمنی زیستی و شورای ملی ایمنی زیستی وجود دارد و نظارت علمی و قانونی ضروری است؛ اما نباید به مانع پیشرفت علمی تبدیل شود.

او همچنین می‌گوید اگر کسی محصولی را برای محیط‌زیست یا خاک زیان‌بار می‌داند، باید با پژوهش و مدرک ادعای خود را اثبات کند. مخالفان در بحث محصولات تراژنته معمولاً نگرانی‌هایی درباره ایمنی زیستی، اثر بر تنوع زیستی و انحصار بذر مطرح می‌کنند؛ این نگرانی‌ها در متن مصاحبه پاسخ داده نشده است.

محدودیت آزمایش میدانی و انگیزه پژوهشگران

رئیس انجمن ژنتیک می‌گوید وقتی پژوهشگری ۱۰ تا ۱۵ سال روی یک محصول کار می‌کند اما نمی‌تواند مراحل ارزیابی میدانی را طی کند، انگیزه او کاهش می‌یابد. او به تجربه یک محصول پژوهشی در پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک اشاره کرد که مجوز رهاسازی تحت پروتکل ایمنی زیستی صادر شد اما در نهایت مجوز لازم برای ادامه مسیر صادر نشد. او می‌گوید پژوهشگران ایرانی در محصولاتی مانند کلزا، گندم و چغندرقند دستاوردهایی داشته‌اند؛ اما میزان مزایای آن به ویژگی هر رقم، شرایط محیطی و شیوه کشت بستگی دارد و باید با آزمایش‌های معتبر سنجیده شود.

منبع: ایسنا

نوشته های مشابه