ممنوعیت پرواز MD؛ ۴۰ درصد ناوگان هوایی در ابهام
ممنوعیت پرواز MD؛ سازمان هواپیمایی کشوری می‌گوید ایمنی «چانه‌زنی» ندارد، اما ایرلاین‌ها هشدار می‌دهند این تصمیم می‌تواند ۴۰ درصد ناوگان هوایی کشور را زمین‌گیر کند.
به گزارش به‌روزترین‌ها، سازمان هواپیمایی کشوری در بخشنامه‌ای به شرکت‌های بهره‌بردار ناوگان MD اعلام کرده است که از اول مهر ۱۴۰۵ فروش بلیت و ایجاد هرگونه تعهد در قبال مسافران برای پرواز با هواپیماهای مشمول محدودیت بهره‌برداری ممنوع است. اختلاف‌نظر ایرلاین‌ها و سازمان بر سر ممنوعیت پرواز MD، آینده‌ی بخشی از ناوگان هوایی کشور را در ابهام قرار داده است. درباره‌ی ظرفیت ناوگان می‌توانید «ناوگان هوایی یک میلیارد دلاری در برابر فرودگاه‌های 16میلیاردی» را هم بخوانید.
ممنوعیت پرواز MD شامل چه هواپیماهایی می‌شود؟
بر اساس بخشنامه، این محدودیت به الزامات امریه‌ی صلاحیت پروازی FAA AD 2021-22-19 درباره‌ی موتورهای خانواده‌ی JT8D-200 مربوط است. با این حال همه‌ی هواپیماهای MD مشمول ممنوعیت نیستند؛ هواپیماهایی که الزامات این امریه درباره‌ی موتورهایشان اجرا شده یا طبق سوابق فنی هنوز موعد اجرای آن نرسیده است، مستثنی هستند. تشخیص نهایی مشمول یا غیرمشمول بودن هر هواپیما با معاونت استاندارد پرواز سازمان هواپیمایی کشوری است.
سازمان همچنین شرکت‌ها را موظف کرده تکلیف بلیت‌هایی را که پیش از صدور بخشنامه برای پروازهای مشمول فروخته شده مشخص کنند. در صورت امکان باید از هواپیمای جایگزین مجاز استفاده شود یا مسافر با رعایت حقوقش به پرواز شرکت دیگری منتقل شود؛ در غیر این صورت پرواز لغو، مسافر مطلع و وجه بلیت به‌طور کامل مسترد می‌شود.
واکنش ایرلاین‌ها به ممنوعیت پرواز MD
مدیران عامل شرکت‌های هواپیمایی در نامه‌ای به رئیس‌جمهور درباره‌ی پیامدهای این تصمیم هشدار دادند. به گفته‌ی آنها ممنوعیت پرواز MD می‌تواند به کاهش پروازها، افزایش قیمت بلیت، فشار مضاعف بر ایرلاین‌ها، تهدید اشتغال و معیشت خانوارهای وابسته به صنعت هوانوردی و کاهش تاب‌آوری حمل‌ونقل هوایی و ظرفیت خدمت‌رسانی در شرایط بحران منجر شود.
فعالان این حوزه ضمن درخواست از رئیس‌جمهور برای پیگیری موضوع گفته‌اند آماده‌اند همراه با معاونان مهندسی و تعمیرات، مدیران مراکز تعمیر موتور و کارشناسان مرتبط، مستندات و توضیحات تخصصی را ارائه کنند و پیامدها و راهکارهای استمرار بهره‌برداری ایمن را تشریح کنند.
به گفته‌ی برخی از این فعالان، صنعت هوانوردی بعد از جنگ تحمیلی دوم در سال گذشته و جنگ تحمیلی سوم خسارت‌های زیادی دیده و هنوز از آسیب‌ها متأثر است. افزایش نرخ سوخت هواپیما و نرخ ارز هزینه‌ی شرکت‌ها را بالا برده و تحریم‌های اخیر هم برای برخی پروازهای خارجی محدودیت ایجاد کرده و منابع درآمدی ایرلاین‌ها را کم کرده است.
این فعالان می‌گویند ۵۵ فروند از بوئینگ‌های MD در ۱۲ شرکت هواپیمایی کشور وجود دارد که ۴۲ فروند آن عملیاتی است و حدود ۴۰ درصد ناوگان هوایی کشور را شامل می‌شود. به گفته‌ی آنها با ممنوعیت پرواز MD عملاً ۴۰ درصد ناوگان پرواز نخواهد داشت و شرکت‌هایی که تعداد زیادی از این هواپیماها دارند، بیشتر آسیب می‌بینند. برای ادامه‌ی بحث پروازی در کشور «تاکسی هوایی مسیر کرج- قزوین به پرواز درآمد» را هم ببینید.
چرا برخی از MDها نباید پرواز کنند؟
به گفته‌ی فعالان صنعت، ریشه‌ی موضوع امریه‌ی فنی‌ای است که در سال ۲۰۲۱ از سوی مراجع جهانی درباره‌ی بازرسی و تعویض پره‌های مراحل سوم و چهارم توربین کم‌فشار موتور این ناوگان با پره‌ی نو صادر شده است. شرکت‌های بهره‌بردار می‌گویند پره‌ی نو در بازار وجود ندارد و تأمین آن ممکن نیست؛ آنها منتظر یکی از شرکت‌های داخلی برای تولید این پره‌ها هستند. به همین دلیل جایگزینی پره‌های قدیمی با نو زمان‌بر به نظر می‌رسد. از طرفی ادامه‌ی بهره‌برداری از موتورهای واجد شرایط با انجام بازرسی‌ها و رعایت الزامات مشخص تا یک سال و دو ماه آینده ممکن است.
سازمان هواپیمایی: ایمنی خط قرمز است
ابوذر شیرودی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، در نشست خبری روزهای گذشته درباره‌ی ممنوعیت پرواز MD گفت موضوع ایمنی چانه‌زنی ندارد و هیچ فشار دستوری یا رسانه‌ای در عزم سازمان برای پرواز یا نپرواز یک هواپیما تأثیر نخواهد داشت. به گفته‌ی او تصمیم درباره‌ی ناوگان کاملاً بررسی‌شده و بر پایه‌ی استانداردهای کارشناسی است. او افزود سه سال و نیم است درباره‌ی هواپیماهای MD با بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌ها همراهی می‌کنند تا ایمنی رعایت شود و اکنون نیز بررسی‌های لازم درباره‌ی ایمنی این پروازها ادامه دارد.
به گفته‌ی شیرودی، هر شرکتی که دستورالعمل‌های صادرشده‌ی کارخانه‌ی سازنده را که مورد تأیید سازمان هم هست اجرا کرده باشد، اجازه‌ی پرواز دارد؛ این به معنای ناامن بودن MD یا نداشتن صلاحیت پروازی نیست. او تعداد ام‌دی‌های کشور را ۵۴ فروند اعلام کرد که ۴۱ فروند آن عملیاتی است و حدود ۲۲ درصد از صندلی‌های عملیاتی کشور را شامل می‌شود.
رئیس سازمان در پاسخ به این پرسش که چرا سازمان بر واردات هواپیما نظارت بیشتری ندارد تا شرکت‌ها با چنین چالشی روبه‌رو نشوند، گفت شرکت هواپیمایی بنگاه اقتصادی است و بر اساس توجیه اقتصادی تصمیم می‌گیرد چه هواپیمایی وارد کند. برای دریافت مجوز اما باید مستندات هواپیما را به سازمان ارائه کند و سازمان تیم نظارتی خود را به کشور محل هواپیما می‌فرستد تا سلامت، استانداردها، تست‌ها و چک‌های لازم بررسی شود. اگر پس از بررسی مستندات و بازرسی میدانی مشخص شود هواپیما از نظر ایمنی و استاندارد شرایط مناسب دارد، اجازه‌ی ورود آن صادر می‌شود.
به گفته‌ی او وظیفه‌ی سازمان تعیین نوع هواپیما برای شرکت‌ها نیست؛ سازمان باید مطمئن شود هواپیمایی که وارد چرخه‌ی پروازی کشور می‌شود شرایط ایمنی و فنی لازم را دارد. شیرودی گفت در حال حاضر منعی برای پرواز این هواپیماها وجود ندارد و هر هواپیمایی که مجاز به پرواز باشد و بخشنامه‌ی مربوط به آن صادر شده باشد، در چارچوب مقررات فعالیت می‌کند.
او تأکید کرد هیچ فشار رسانه‌ای، شخصی، ارگانی یا دستگاهی نمی‌تواند سازمان را وادار کند هواپیمای فاقد شرایط ایمنی را وارد چرخه‌ی پرواز کند. به گفته‌ی او اگر ظرفیت کشور کاهش پیدا کند، باید آن را تحمل کرد تا ظرفیت جدید و ایمن ایجاد شود؛ اما نمی‌توان برای جبران کمبود ظرفیت به هواپیمایی که شرایط ایمنی و استانداردهای لازم را ندارد اجازه‌ی پرواز داد.
در مجموع، درباره‌ی ممنوعیت پرواز MD سازمان هواپیمایی کشوری بر اولویت ایمنی و رعایت الزامات فنی برای ادامه‌ی پرواز MDها تأکید دارد، اما نگرانی ایرلاین‌ها از تبعات کاهش ظرفیت ناوگان همچنان پابرجاست. باید دید تأمین قطعات مورد نیاز و رفع محدودیت فراهم می‌شود و MDهای مشمول ممنوعیت پرواز می‌توانند با حفظ ایمنی به چرخه‌ی پروازی برگردند یا نه.
مطلب مرتبط: ریشه نوسان‌های ارزی کجاست؟ نقدینگی، ناترازی بانک‌ها و انتظارات
منبع: ایسنا | عکس: Wikimedia Commons
