ساخت چهار نانوداروی ایرانی؛ از سرطان خون تا عفونت قارچی

چهار نانوداروی ایرانی به‌گفته مهر وارد مرحله تجاری‌سازی شده‌اند. به گزارش خبرنگار مهر، فناوران ایرانی چند نانودارو، تجهیزات بالینی و کیت غربالگری را تجاری‌سازی کرده‌اند. این گزارش آن را گامی به‌سوی خوداتکایی نظام سلامت و کاهش عوارض و هزینه‌ها می‌داند. به نوشته مهر، آمارنامه رسمی دارویی نشان می‌دهد پنج قلم میدوستائورین، آمورولفین، آهن تزریقی، آمفوتریسین B لیپوزومال و ۲۲۸ Fap در چهار سال بیش از ۴۰۰ میلیون دلار ارزبری داشته‌اند.

آمفوتریسین B لیپوزومال

این دارو خط اول درمان عفونت‌های قارچی تهاجمی مانند موکورمیکوزیس (قارچ سیاه)، آسپرژیلوزیس ریوی و کاندیدیازیس پیشرفته است. مولکول کلاسیک آن به کلسترول سلول‌های کلیه تمایل دارد و می‌تواند آسیب کلیوی ایجاد کند. بنا بر گزارش، فناوران مولکول را در وزیکول‌های فسفولیپیدی کوچک‌تر از ۱۰۰ نانومتر محصور کرده‌اند تا آسیب کلیوی کمتر شود و دارو اختصاصی‌تر به دیواره سلول قارچی برسد. مهر قیمت هر ویال نمونه خارجی را ۳۴۰ دلار و نمونه داخلی را حدود ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان نوشته است.

میدوستائورین

نمونه وارداتی این دارو با نام تجاری رایدپت شناخته می‌شود و مهارکننده تیروزین کیناز است؛ جهش‌های FLT3 و گیرنده KIT را در لوکمی حاد میلوئیدی (AML) و ماستوسیتوز پیشرفته سیستمیک هدف می‌گیرد. به نوشته مهر، نسخه خارجی برای هر دوره درمان ۱۲٬۷۰۰ دلار است. نسخه ایرانی طبق گزارش در آستانه ورود به بازار و قیمت‌گذاری رسمی است.

آهن تزریقی

این نانوکمپلکس بر پایه فریک کربوکسی‌مالتوز برای کم‌خونی فقر آهن در بیماران نارسایی مزمن کلیوی (CKD) به کار می‌رود. ساختار هسته-پوسته آن مانع رهایش ناگهانی آهن می‌شود و به نوشته گزارش، تزریق ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم در ۱۵ تا ۳۰ دقیقه را ممکن می‌کند. قیمت نمونه وارداتی ۲۲۰ دلار و نمونه داخلی ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان ذکر شده است.

آمورولفین

این دارو برای قارچ ناخن (اونیکومایکوزیس) است. بنا بر گزارش، فرمولاسیون در فیلم پلیمری نانوساختار نفوذ به بستر ناخن و رهایش آهسته را ممکن می‌کند و پس از مصرف در برابر آب مقاوم می‌ماند. برند خارجی (لوسریل فرانسه) حدود ۳۵ دلار قیمت داشته و به نوشته مهر، محصول ایرانی حدود یک‌هفتم قیمت آن است.

دندانپزشکی، جراحی و تشخیص

• سیلر دندانی، چسب نانویی دندان و بلوک زیرکونیا ساخت داخل تجاری‌سازی شده‌اند
• سوزن‌های بای‌پولار نانویی وارد بیمارستان‌ها شده‌اند
• کیت‌های سریع CEA و AFP برای غربالگری و پایش تومورهای گوارشی و کبدی عرضه شده‌اند
• قرص‌های آنتی‌بیوگرام مبتنی بر نانوذره زمان شناسایی سویه مقاوم را از چند روز به چند ساعت می‌رسانند

مهر می‌نویسد این دستاوردها در چارچوب سند ملی توسعه علوم و فناوری نانو و رویکرد نوآوری مأموریت‌گرا انجام شده است. برآورد کاهش ارزبری و اثر بر قیمت خدمات درمانی هم از همین گزارش است و نتیجه آن هنوز از منبع مستقل تأیید نشده.

منبع: خبرگزاری مهر