تهران در آستانه تشدید بحران کم آبی؛ جزئیات تازه از وضعیت بارش‌ها در کشور

با وجود آنکه بارش‌های سال آبی جاری در بسیاری از نقاط ایران فراتر از حد نرمال بوده، تهران با ثبت ۳۷ درصد کمبود بارش نسبت به میانگین بلندمدت، به کم‌بارش‌ترین استان کشور تبدیل شده و در معرض تشدید بحران کم آبی قرار دارد. رئیس مرکز ملی پیش‌بینی سازمان هواشناسی ضمن تشریح عوامل مؤثر بر وضعیت بارش‌ها هشدار داد که این روند تا پایان تابستان تداوم خواهد داشت.

به گزارش به‌روزترین‌ها رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا اعلام کرد که با وجود بارش‌های مناسب در بسیاری از مناطق کشور طی سال آبی جاری، برخی استان‌ها به‌ویژه تهران با شرایط نگران‌کننده‌ای روبه‌رو هستند و نشانه‌های پررنگی از بحران کم آبی در آن‌ها دیده می‌شود.

صادق ضیائیان با اشاره به اینکه میانگین بارش‌های کشور از ابتدای پاییز تاکنون حدود چهار درصد بیشتر از حد نرمال بوده است، افزود که این رقم نمی‌تواند تصویری دقیق از وضعیت آبی کشور ارائه دهد؛ زیرا توزیع بارش‌ها یکسان نبوده و اختلاف قابل‌توجهی میان نقاط مختلف مشاهده می‌شود. او توضیح داد که مناطقی مانند هرمزگان، ایلام، کرمانشاه، بوشهر و آذربایجان‌های شرقی و غربی بارندگی فراتر از نرمال داشته‌اند، در حالی که گروهی از استان‌ها از جمله تهران، گیلان، مازندران، چهارمحال‌وبختیاری، مرکزی، قزوین و قم بارش‌هایی کمتر از حد میانگین بلندمدت دریافت کرده‌اند.

تهران؛ صدرنشین کم‌بارشی و در آستانه تشدید بحران کم آبی

به گفته ضیائیان، تهران طی سال آبی جاری حدود ۳۷ درصد کمبود بارش را نسبت به حد نرمال تجربه کرده و این میزان کاهش، این استان را در صدر فهرست کم‌بارش‌ترین نقاط کشور قرار داده است. او هشدار داد که این شرایط، احتمال بروز بحران کم آبی و تنش آبی را در ماه‌های آینده به‌ویژه در مناطق پرجمعیت پایتخت افزایش می‌دهد.

ضیائیان یادآور شد که هرچند بارش‌های بهاری تاکنون تا حدی شرایط برخی مناطق را بهبود داده، اما نباید انتظار داشت که بارش‌های تابستانه بتوانند وضعیت منابع آب را تغییر دهند. در اقلیم ایران، بارش‌های تابستان معمولاً سهم بسیار ناچیزی از مجموع بارندگی سالانه دارد؛ حدود چهار درصد. بنابراین پیش‌بینی می‌شود میانگین بارش تابستان امسال نیز چیزی حدود ۱۰ میلی‌متر باشد و این مقدار قادر به جبران کمبود بارش در استان‌هایی همچون تهران نخواهد بود.

دلایل وضعیت خوب بارش‌ها در برخی مناطق

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی کشور در تشریح دلایل افزایش بارش‌ها در برخی نقاط توضیح داد که سه عامل اصلی در این روند نقش داشته‌اند:

• نوسان جنوبگان (SAM) که امسال تأثیر مثبتی بر الگوی بارش‌های ایران گذاشته است.
• هم‌فاز شدن پدیده‌های دورپیوندی که موجب می‌شود تغییرات اقلیمی رخ‌داده در نقاط دوردست جهان، شرایط آب و هوایی کشور را متأثر کند.
• نوسان قطبی (NAO) که مسیر عبور سامانه‌های بارشی را به سمت منطقه ایران هموار کرده است.

به گفته او، همراهی این سه پدیده باعث شده سامانه‌های بارشی بیشتری از کشور عبور کنند و در نتیجه بارش‌های مناسبی در غرب، شمال‌غرب و جنوب ایران رخ دهد.

تداوم الگوی بارش تا پایان تابستان

ضیائیان اعلام کرد که الگوی بارش‌ها تا پایان شهریور تغییر محسوسی نخواهد داشت. این هفته در برخی استان‌ها بارش‌های متناوب رخ خواهد داد، اما انتظار می‌رود از هفته آینده شدت بارش‌ها کاهش یافته و تنها به شمال‌غرب و نوار شمالی کشور محدود شود. او تأکید کرد که با توجه به این الگو، باید از همین حالا برنامه‌ریزی برای مدیریت تنش آبی به‌ویژه در تهران در دستور کار قرار گیرد.

پاسخ به شایعات درباره تأثیر تجهیزات نظامی بر بارش

وی همچنین برخی شایعات مربوط به تأثیر تخریب پدافندهای آمریکایی یا تجهیزات نظامی بر بارش‌های ایران را تکذیب کرد و گفت: تاکنون فناوری‌ای که بتواند اقلیم یک منطقه وسیع را دگرگون کند، در هیچ جای دنیا وجود ندارد. اگر چنین امکانی وجود داشت، کشورهایی مانند آمریکا و روسیه با خشکسالی‌های شدید روبه‌رو نمی‌شدند. او این ادعاها را «شبه‌علم» خواند و فاقد پایه علمی دانست.