ممنوعیت پرواز هواپیماهای MD؛ اختلاف ایرلاین‌ها و سازمان

ممنوعیت پرواز هواپیماهای MD در ایران به یکی از داغ‌ترین اختلاف‌های صنعت هوانوردی تبدیل شده است: سازمان هواپیمایی می‌گوید ایمنی غیرقابل مذاکره است و ایرلاین‌ها از افت پرواز و فشار مالی هشدار می‌دهند.

به گزارش به‌روزترین‌ها، سازمان هواپیمایی کشوری در بخشنامه‌ای به شرکت‌های بهره‌بردار اعلام کرد از اول مهر ۱۴۰۵ فروش بلیت و ایجاد هرگونه تعهد در قبال مسافران برای پرواز با هواپیماهای MD مشمول محدودیت بهره‌برداری ممنوع است. این محدودیت به الزامات امریه صلاحیت پروازی FAA AD 2021-22-19 درباره موتورهای خانواده JT8D-200 مربوط می‌شود.

ماجرا از شکست پره توربین یک هواپیمای تایوانی شروع شد

پره‌های مراحل سوم و چهارم توربین موتور یک MD متعلق به شرکتی تایوانی در مسیر چین تایپه شکست و سازمان هوانوردی آمریکا علت را بررسی کرد. خستگی قطعه و ترک‌خوردگی از عوامل موثر اعلام شد. نکته نگران‌کننده این بود که قطعه از موتور بیرون پرتاب شد و چون موتورهای MD نزدیک دم هواپیما قرار دارند، برخورد آن با دم می‌توانست به سقوط منجر شود. پس از این حادثه دستورالعمل صلاحیت پروازی صادر شد و بر اساس آن، موتورهای این خانواده هنگام ورود به هر مرکز تعمیراتی باید از نظر وضعیت پره‌ها بررسی شوند.

بیشتر بخوانید: تکذیب افزایش ۴۰ درصدی نرخ بلیت هواپیما

چرا ایرلاین‌ها MD را نگه داشتند؟

MDها به‌خاطر قیمت پایین و ظرفیت بالا طرفدار پیدا کردند. هر پرواز با این هواپیما ۱۸۰ مسافر جابه‌جا می‌کند، در حالی که بوینگ ۷۳۷ حدود ۱۵۰ مسافر می‌برد. بر اساس صورت‌های مالی شرکت‌ها، هر فروند MD سالانه ۷٫۵ تا ۹ میلیون دلار درآمد دارد و حدود ۲۰۰ هزار مسافر جابه‌جا می‌کند، در حالی که قیمت هر فروند از حدود یک تا چهار میلیون دلار متغیر است. پایین بودن قیمت سوخت هواپیما در سال‌های گذشته هم پرواز با این مدل را از نظر اقتصادی توجیه می‌کرد.

نامه‌نگاری از ۱۴۰۰؛ مهلت‌هایی که استفاده نشد

رییس سازمان هواپیمایی کشوری می‌گوید پیگیری اجرای دستورالعمل و نوسازی تیغه‌های توربین از سال ۱۴۰۰ آغاز شد و در ۱۴۰۲ هشت روش جایگزین، شامل تعویض قطعه یا جایگزینی کامل هواپیما، در نظر گرفته شد. به گفته او چند بار هم مهلت داده شد، اما ایرلاین‌ها اقدامی نکردند.

نگرانی ایرلاین‌ها؛ ۴۰ درصد ناوگان؟

مدیران عامل شرکت‌های هواپیمایی در نامه‌ای به رییس‌جمهور هشدار دادند که این تصمیم می‌تواند به کاهش پروازها، گران شدن بلیت، فشار بیشتر بر ایرلاین‌ها و تهدید اشتغال منجر شود. به گفته فعالان، ۵۵ فروند MD در ۱۲ شرکت وجود دارد که ۴۲ فروند آن عملیاتی است و حدود ۴۰ درصد ناوگان کشور را شامل می‌شود. آن‌ها می‌گویند پره‌های نو در بازار پیدا نمی‌شود، تولید داخلی هنوز انجام نشده و موتورهای واجد شرایط با بازرسی‌های مشخص تا یک سال و دو ماه دیگر می‌توانند به کار ادامه دهند.

ابوذر شیرودی، رییس سازمان هواپیمایی کشوری، این ارقام را رد کرد. به گفته او فقط ۴۱ فروند MD عملیاتی است، تهدید اشتغال ۷۰۰۰ نفر واقعی نیست و اثر توقف پرواز این هواپیماها بر قیمت بلیت و ضریب اشغال پروازها قابل توجه نخواهد بود. او افزود پرسنل اداری سر کار می‌مانند، مهمانداران و نیروهای فنی می‌توانند روی هواپیماهای دیگر کار کنند و خلبانان با چند ساعت آموزش به ناوگان دیگر منتقل می‌شوند. ۲۱ هواپیمای جدید نیز وارد کشور شده است.

بیشتر بخوانید: سریع‌ترین رشد اقتصادی ۲۰۲۶؛ گویان با ۲۲٫۳ درصد صدرنشین

کدام هواپیماها ممنوع نیستند؟

ممنوعیت همه MDها را شامل نمی‌شود. هواپیماهایی که الزامات امریه درباره موتورشان اجرا شده یا طبق سوابق فنی هنوز موعد اجرای آن نرسیده، مستثنی هستند و تشخیص نهایی با معاونت استاندارد پرواز سازمان هواپیمایی کشوری است. شرکت‌ها هم باید تکلیف بلیت‌های فروخته‌شده را مشخص کنند: در صورت امکان هواپیمای جایگزین مجاز به کار بگیرند یا مسافر را به پرواز شرکت دیگری منتقل کنند و در غیر این صورت پرواز را لغو و وجه بلیت را کامل بازگردانند.

شیرودی تاکید کرده است که ایمنی مسافران به بهانه کمبود ناوگان قابل مذاکره نیست و سازمان تا اجرای امریه از موضع خود عقب نمی‌نشیند. او همچنین گفته برخی ایرلاین‌ها حاضر نیستند از سود میلیون‌دلاری خود بگذرند؛ ادعایی که ایرلاین‌ها در نامه خود به آن پاسخ مستقیم نداده‌اند.

بیشتر بخوانید: زمین‌گیر شدن هواپیماهای ام‌دی؛ ماجرای ۴ سال مهلت‌خواهی