نقشه جدید عمان در خلیج فارس؛ آیا تنگه هرمز دور زده می شود؟

مسقط با فعال سازی «کریدور سبز تجاری» میان بندر دقم عمان و بندر خلیفه ابوظبی و اتصال زمینی به بازارهای عربستان و امارات، تلاش دارد از موقعیت بنادر خارج از تنگه هرمز برای تداوم جریان تجارت منطقه استفاده کند. با این حال تحلیلگران لجستیک تاکید می کنند این مسیرهای ترکیبی تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد تجارت را پوشش می دهند و جایگزین کامل ظرفیت تنگه هرمز نیستند.
به گزارش بهروزترینها، تحولات اخیر در مسیرهای کشتیرانی منطقه باعث شده کشورهای حاشیه خلیج فارس به سرعت به سمت تقویت مسیرهای ترکیبی دریایی و زمینی حرکت کنند. یوسف البلوشی رییس شورای سیاست گذاری مسقط اعلام کرد عمان با تکیه بر دسترسی مستقیم به دریای عرب و اقیانوس هند، بنادر دقم و صحار را برای انتقال محموله های عازم امارات و عربستان سعودی به کار گرفته است.
کریدور سبز تجاری دقم به ابوظبی چگونه کار می کند؟
گروه لجستیکی اسیاد عمان در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ رسما از بهره برداری کریدور سبز تجاری میان بندر دقم و بندر خلیفه در ابوظبی خبر داد. در این الگو، کشتی ها محموله های خود را در پایانه کانتینری بندر دقم (خارج از تنگه هرمز) تخلیه می کنند؛ سپس کالاها از مسیر زمینی و گذرگاه مرزی ختم الشکله به بندر خشک العین و از آنجا به بندر خلیفه و بازارهای شورای همکاری خلیج فارس منتقل می شوند.
بیشتر بخوانید: اقتصاد آخرالزمانی؛ افزایش تقاضا برای تجهیزات اضطراری
به گفته مسوولان لجستیکی عمان، هماهنگی گمرکی دو کشور زمان توقف محموله ها در مرز را کاهش داده و برای کالاهای حساس به زمان مانند دارو، مواد غذایی و قطعات صنعتی اهمیت بالایی دارد. پیش تر نیز در تحلیل چرا تنگه هرمز فقط نفت نیست و واقعیت بازار جهانی چیست، ابعاد راهبردی این آبراه را بررسی کرده بودیم.
مقایسه ظرفیت مسیرهای جایگزین عمان با تنگه هرمز
| معیار مقایسه | کریدورهای ترکیبی عمان (دقم و صحار) | آبراه تنگه هرمز |
|---|---|---|
| سهم قابل پوشش از تجارت منطقه | برآورد ۲۰ تا ۳۰ درصد (در کنار مسیرهای جده و ترکیه) | بخش عمده تجارت دریایی و صادرات انرژی خلیج فارس |
| هزینه و سرعت حمل | هزینه بالاتر به دلیل تخلیه، حمل جاده ای و تشریفات مرزی | حمل مستقیم دریایی با مقیاس انبوه و هزینه واحد کمتر |
| نقش راهبردی | مسیر مکمل و پشتیبان برای کالاهای ضروری و حساس به زمان | شریان اصلی و غیرقابل جایگزینی کامل در کوتاه مدت |
سوالات متداول درباره کریدور تجاری عمان
آیا بنادر عمان می توانند به طور کامل جایگزین تنگه هرمز شوند؟
خیر؛ طبق برآوردهای لجستیکی، مسیرهای زمینی و بنادر جایگزین حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد تجارت منطقه را پوشش می دهند و به دلیل محدودیت تعداد کامیون ها و هزینه حمل، نقش مکمل دارند.
کدام بنادر عمان محور اصلی این نقشه تجاری هستند؟
بندر دقم در ساحل دریای عرب، بندر صحار در ساحل دریای عمان و بندر صلاله به دلیل قرار گرفتن خارج از تنگه هرمز، ستون های اصلی این شبکه لجستیکی محسوب می شوند.




