مواد اولیه چقدر ذخیره کنیم؟ فرمول نقطه‌ی سفارش و هزینه‌ی انبار
- فاصله‌ی سفارش تا تحویل واقعی معمولا بیشتر از زمان حمل است؛ در نمونه‌ی مطرح‌شده تاخیر ۴۰ تا ۶۰ روزه در برابر میانگین ۳۰ روزه دیده می‌شود
- نقطه‌ی سفارش‌گذاری از مصرف روزانه ضربدر زمان تحویل به‌اضافه‌ی ذخیره‌ی اطمینان به دست می‌آید
- نگه‌داری انبار هزینه دارد؛ در مثال ما ۲۰ تن مواد به ارزش ۲۰ هزار دلار با نرخ فرضی ۱۸ درصد، سه‌ماهه حدود ۹۰۰ دلار هزینه‌ی سرمایه دارد
- ذخیره‌ی بیشتر جای تنوع تامین‌کننده و کاهش توقف‌های اداری را نمی‌گیرد
به گزارش به‌روزترین‌ها، پرسش «تولیدکننده چقدر مواد اولیه ذخیره کند؟» پاسخ ثابت ندارد. به گفته‌ی سمانه غیبی، فعال حوزه‌ی پتروشیمی و تجارت، انبار پر بدون پشتوانه‌ی نقدی هم می‌تواند بنگاه را زمین‌گیر کند و انبار خالی هم خط تولید را متوقف می‌کند. مساله این است که ذخیره بر پایه‌ی محاسبه تعیین شود، نه ترس.
زمان تحویل بیش از زمان حمل است
مهم‌ترین نکته این است که زمان تحویل فقط مدت کشتی‌رانی نیست و ثبت سفارش، تامین ارز، ترخیص و حمل داخلی را هم دربر می‌گیرد. در نمونه‌ی مطرح‌شده، تاخیرها به ۴۰ تا ۶۰ روز رسیده‌اند، در حالی که میانگین عادی ۳۰ روز بوده است.
مثال محاسبه‌ی نقطه‌ی سفارش
| گام | محاسبه | نتیجه |
|---|---|---|
| مصرف روزانه | ۲ تن | — |
| زمان تحویل میانگین | ۲ تن × ۳۰ روز | ۶۰ تن |
| ذخیره‌ی اطمینان برای ۱۰ روز تاخیر | ۲ تن × ۱۰ روز | ۲۰ تن |
| نقطه‌ی سفارش‌گذاری (محاسبه‌ی ما) | ۶۰ + ۲۰ | ۸۰ تن |
هزینه‌ی نگه‌داری موجودی
انبار رایگان نیست. اگر قیمت هر تن ۱۰۰۰ دلار باشد، ۲۰ تن ذخیره‌ی اضافی ۲۰ هزار دلار سرمایه را بلوکه می‌کند. با نرخ فرضی سالانه ۱۸ درصد، هزینه‌ی سه ماه حدود ۹۰۰ دلار می‌شود (محاسبه‌ی ما: ۲۰٬۰۰۰ × ۰٫۱۸ × ۳/۱۲). این رقم باید با هزینه‌ی توقف تولید، یعنی سود از دست‌رفته، هزینه‌ی راه‌اندازی دوباره و توان بنگاه برای جبران، مقایسه شود.
بیشتر بخوانید: مصرف بنزین تهران در مهر ۱۴۰۵ حدود ۳ درصد کم شد؛ سهم کارت شخصی ۵۸ درصد
محدودیت راهکار انبارداری
به گفته‌ی کارشناس، تحریم را نمی‌توان با پر کردن انبار خنثی کرد. توصیه‌ها شامل تنوع‌بخشی به تامین‌کنندگان است و از سیاست‌گذاران خواسته می‌شود توقف‌های اداری را کم کنند.
پرسش‌های پرتکرار
نقطه‌ی سفارش‌گذاری چیست؟
سطحی از موجودی که با رسیدن به آن باید سفارش جدید داد؛ از مصرف در زمان تحویل به‌اضافه‌ی ذخیره‌ی اطمینان به دست می‌آید.
آیا ذخیره‌ی بیشتر همیشه بهتر است؟
خیر؛ ذخیره‌ی بیشتر سرمایه را بلوکه می‌کند و باید با هزینه‌ی توقف مقایسه شود.
اعداد مثال قطعی‌اند؟
خیر؛ نرخ ۱۸ درصد و قیمت ۱۰۰۰ دلار فرضی و برای توضیح روش هستند.
