کشف «جیپیاس سهبعدی» مغز؛ گامی برای رابطهای مغز و رایانه

- نورونهای قشر حرکتی مثل یک «جیپیاس» موقعیت دست را در فضا ردیابی میکنند
- ۳۶٫۲ درصد نورونهای قشر حرکتی اولیه و ۲۱٫۳ درصد قشر پیشحرکتی پشتی به موقعیت دست پاسخ میدهند
- هنوز آزمایش انسانی لازم است
به گزارش بهروزترینها، دانشمندان چینی در قشر حرکتی مغز میمونهای ماکاک چیزی را کشف کردهاند که آن را «جیپیاس سهبعدی مغز» مینامند؛ سیگنالی که هنگام حرکت، محل دست را ردیابی میکند و میتواند رابطهای مغز و رایانه نسل بعد را هدایت کند.
نورونها چطور نقشه دست را میکشند؟
محققان به میمونها اجازه دادند خودشان زمان و مکان دراز کردن دست را انتخاب کنند و با آرایههای میکروالکترود کاشتهشده در دو ناحیه سمت چپ مغز، نورونهای منفرد را ثبت کردند: قشر حرکتی اولیه که به اجرای حرکت کمک میکند و قشر پیشحرکتی پشتی که در برنامهریزی حرکت نقش دارد.
حدود ۳۶٫۲ درصد از نورونهای ثبتشده در قشر حرکتی اولیه و ۲۱٫۳ درصد در قشر پیشحرکتی پشتی در هر لحظه به موقعیت دست پاسخ دادند. به گفته کایو شنگهایو، نویسنده ارشد مطالعه، این نورونها سرعت شلیک خود را بهصورت خطی با فاصله کم و زیاد نمیکنند؛ مثل «نقاط داغ» موضعی رفتار میکنند و وقتی دست وارد ناحیه مشخصی از فضا میشود، بهطور محسوسی فعالتر میشوند.
بیشتر بخوانید: خرید اقساطی کالاهای دیجیتال از بازارگاه ایرانسل با تخفیف ۹۰درصدی
با نورونهای کمتر، دقت بیشتر
وقتی مسیر حرکت دست بازسازی شد، سلولهای حساس به موقعیت که فقط ۱۷٫۷ درصد نورونهای قشر پیشحرکتی پشتی را تشکیل میدادند، به ۹۴٫۱ درصد عملکرد رمزگشایی کل گروه رسیدند. در قشر حرکتی اولیه زیرمجموعهای شامل ۳۲٫۸ درصد نورونها به ۹۲٫۹ درصد عملکرد گروه کامل دست یافت. بهطور میانگین ۲٫۸ نورون در قشر پیشحرکتی پشتی و ۱۶٫۴ نورون در قشر حرکتی اولیه برای رسیدن به ۹۰ درصد عملکرد کل کافی است. اینها میانگینهای آماری آزمایشاند و ایمپلنت باید هنوز سیگنال کافی برای شناسایی نورونهای مربوط ثبت کند.
محققان همچنین سیگنالهایی پیدا کردند که به محل گرفتن مورد نظر میمون مرتبط بودند.
از ماکاک تا ایمپلنت انسانی
بعضی رابطهای مغز و رایانه ابتدا سرعت و جهت را تخمین میزنند و بعد مسیر را کنار هم میگذارند؛ خواندن مستقیم موقعیت میتواند بخشی از این محاسبه را حذف کند. اگر این رویکرد در انسان هم جواب بدهد، دستگاه میتواند پس از فهمیدن مقصد کاربر، نحوه حرکت یک اندام رباتیک را خودش انتخاب کند. کایو میگوید این روش در نهایت میتواند به کسانی که پس از سکته مغزی توان حرکت بازو را از دست دادهاند کمک کند.
هنوز آزمایش انسانی لازم است تا معلوم شود نورونهای مشابه موقعیت دست و هدف گرفتن را نشان میدهند یا نه. سیگنالها باید سالها در ایمپلنت قابل استفاده بمانند، چون کیفیت سیگنال ممکن است افت کند. به گفته کایو حرکتهای ظریف دست و کارکرد قابل اعتماد بدون کالیبراسیون مجدد فراتر از چیزی است که این پژوهش نشان میدهد.
بیشتر بخوانید: اپلیکیشن همراه من؛ راهنمای دانلود، نصب و امکانات
پرسشهای پرتکرار
«جیپیاس مغز» یعنی چه؟
سیگنالی در قشر حرکتی که موقعیت دست را در فضا ردیابی میکند.
روی چه موجودی انجام شد؟
میمونهای ماکاک.
به درد چه کسانی میخورد؟
احتمالا بیماران سکته مغزی که توان حرکت بازو را از دست دادهاند؛ اما هنوز آزمایش انسانی لازم است.



