نگرانی معاون وزیر بهداشت از محدود شدن انتشار مقالات
- معاون تحقیقات و فناوری وزیر بهداشت می‌گوید تحریم‌های علمی ارتباطات بین‌المللی پژوهشگران ایرانی را محدود کرده و نباید با بوروکراسی بیشتر انتشار مقالات را دشوارتر کنیم.
- به گفته او، از حدود ۲ هزار مجله‌ای که از مواضع آمریکا پیروی می‌کنند، تنها تعداد محدودی سردبیر مستقل با پژوهشگران ایرانی تعامل علمی دارند.
- طرح ۳۳ ماده‌ای «مقابله با نفوذ»، بر اساس گزارش‌ها، همکاری علمی با نهادهای خارجی تاییدنشده را شش ماه تا دو سال حبس همراه داشته است.
انتشار یک مقاله علمی برای پژوهشگر ایرانی همین حالا هم سخت است؛ معاون تحقیقات وزارت بهداشت هشدار می‌دهد طرح تازه مجلس می‌تواند همین راه باریک را باز هم تنگ‌تر کند.
به گزارش به‌روزترین‌ها، دکتر شاهین آخوندزاده، معاون تحقیقات و فناوری وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، درباره تصویب طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان در کشور» در مجلس شورای اسلامی هشدار داد این طرح می‌تواند ارتباطات بین‌المللی دانشگاه‌های کشور، که هم‌اکنون هم به حداقل رسیده، محدودتر کند.
هشدار آخوندزاده چیست؟
آخوندزاده گفت در شرایطی که تحریم‌های علمی آمریکا و اسراییل امکان تعاملات بین‌المللی پژوهشگران ایرانی را تا حد زیادی محدود کرده، نباید با ایجاد بوروکراسی و محدودیت‌های بیشتر، انتشار مقالات در نشریات بین‌المللی و تعامل با سردبیران مستقل را دشوارتر کنیم. به گفته او پژوهشگران کشور از پیش هم با دشواری نتایج تحقیقات خود را در نشریات و پایگاه‌های بین‌المللی ثبت و منتشر می‌کنند و باید از آن‌ها حمایت شود.
بیشتر بخوانید: ژل الهام‌گرفته از خیار دریایی تاندون را ترمیم می‌کند
سردبیران مستقل؛ رشته باریک ارتباط
معاون تحقیقات وزیر بهداشت گفت بسیاری از نشریات علمی بین‌المللی از تحریم‌های اعمال‌شده علیه ایران تبعیت می‌کنند. مثلا در شرایطی که حدود ۲ هزار مجله از مواضع آمریکا و اسراییل پیروی می‌کنند، فقط تعداد محدودی سردبیر مستقل امکان تعامل علمی با پژوهشگران ایرانی را فراهم می‌کنند. او تاکید کرد: «نباید کاری کنیم که همین ارتباطات محدود نیز قطع شود.»
به گفته آخوندزاده، احتمال دارد اجرای این قانون به بوروکراسی بیشتر برای محققان منجر شود؛ در حالی که باید زمینه فعالیت و ارتباطات علمی آن‌ها را تسهیل کنیم. نمونه از همکاری‌های علمی داخلی را در گسترش همکاری علمی پژوهشگاه ارتباطات و پارک علم و فناوری دانشگاه تهران ببینید.
بیشتر بخوانید: گسترش همکاری علمی پژوهشگاه ارتباطات و پارک علم و فناوری دانشگاه تهران | ابداع الگوریتمی برای کاهش زمان اندازه‌گیری میدان الکترومغناطیسی توسط پژوهشگران کشور
طرح «مقابله با نفوذ» چه می‌گوید؟
طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه در کشور» با هدف مقابله با نفوذ خارجی و صیانت از استقلال و امنیت ملی در مجلس مطرح شده است. این طرح ۳۳ ماده‌ای علاوه بر موضوع‌های امنیتی، چارچوب‌هایی برای تنظیم و نظارت بر برخی ارتباطات و فعالیت‌های اشخاص حقیقی و حقوقی با طرف‌های خارجی در حوزه‌های علمی، اقتصادی، فرهنگی و رسانه‌ای پیش‌بینی می‌کند.
بر اساس گزارش‌ها از مفاد طرح، مجلس برای هرگونه همکاری علمی با دانشگاه‌ها، موسسات و سازمان‌های خارجی که وزارت اطلاعات تایید نکرده باشد، شش ماه تا دو سال حبس تعیین کرده و دامنه گسترده‌ای از همکاری‌های مستقیم یا غیرمستقیم با خارج از کشور جرم‌انگاری می‌شود. دریافت بورس تحصیلی از دولت‌ها و دانشگاه‌هایی که وزارت اطلاعات تایید نکرده، مصاحبه با رسانه‌های خارجی بدون مجوز، ارسال اطلاعات و ارتباط با سفارتخانه‌ها نیز در این طرح ممنوع شده است. همچنین تولید آثار فرهنگی که «تحت هدایت بیگانگان» باشد، و برخی فعالیت‌های رسانه‌ای مانند ارسال فیلم و عکس هم مجازات شش ماه تا دو سال حبس در پی دارد.
نگرانی اصلی کجاست؟
نگرانی معاون تحقیقات وزارت بهداشت این است که پژوهشگران در شرایط محدودیت فعلی، با قانون تازه با مانع دیگری روبه‌رو شوند. او گفت باید از پژوهشگران با پشتیبانی دولت حمایت شود تا بتوانند فعالیت‌های علمی خود را در سطح بین‌المللی ادامه دهند، نه اینکه با ایجاد محدودیت، این مسیر دشوارتر شود. وضعیت دقیق همکاری‌های پژوهشی و جزییات اجرای این طرح بسته به متن نهایی مصوبه خواهد بود.
