سالک در پاییز و تب شالیزار؛ بیماری‌های مشترک انسان و دام
رییس اداره بیماری‌های زونوز وزارت بهداشت می‌گوید بیماری‌هایی مانند تب مالت و تب کریمه کنگو در فصل گرم شایع‌ترند، اما نشانه‌های سالک معمولا در پاییز پدیدار می‌شود و بیماری‌هایی مانند هاری و سیاه‌زخم به فصل خاصی محدود نیستند.
به گزارش به‌روزترین‌ها، به گزارش به‌روزترین‌ها، دکتر محمد زینلی توضیح داد برخی بیماری‌های قابل‌انتقال میان انسان و حیوان با توجه به شرایط آب‌وهوایی گرم یا سرد افزایش پیدا می‌کنند و این بیماری‌ها در فصل گرم سال به مراتب شیوع بیشتری دارند.
- نشانه‌های سالک به دلیل دوره کمون ۲ تا ۳ ماهه، معمولا در آبان، آذر و دی نمایان می‌شود.
- تب مالت و تب کریمه کنگو در فصل گرم بیشتر دیده می‌شوند.
- هاری و سیاه‌زخم به فصل خاصی محدود نیستند.
- تب شالیزار بیشتر در استان‌های شمالی و بخش‌هایی از خوزستان دیده می‌شود.
تب مالت و کیست هیداتید
زینلی گفت تب مالت یک بیماری عفونی باکتریایی است که در فصل زایش دام‌ها شیوع بیشتری دارد و احتمال انتقال آن از دام‌ها، به ویژه دام‌هایی که با شیوه سنتی نگهداری می‌شوند، وجود دارد. اغلب موارد ابتلا در فصل‌های بهار تا نیمه تابستان است و با فاصله گرفتن از فصل زایش و شیرواری دام‌ها، موارد ابتلا کاهش می‌یابد. واکسیناسیون دام‌ها توسط سازمان دامپزشکی نیز در کاهش موارد ابتلا موثر است.
بیشتر بخوانید: فرمول طب سنتی چین و سلول‌های سرطانی مری مقاوم به دارو
کیست هیداتید هم بیماری قابل‌انتقال میان حیوان و انسان است که انگل آن به طور معمول در گوسفندان و سگ‌ها یافت می‌شود. اگر انسان به طور اتفاقی چیزی را که به این انگل آلوده است بخورد یا بنوشد، ممکن است مبتلا شود. این بیماری در بهار و تابستان شایع‌تر است.
هاری و سیاه‌زخم؛ بدون فصل مشخص
به گفته او، حیوان‌گزیدگی در تمام فصل‌های سال وجود دارد و ابتلا به هاری منوط به گزش انسان توسط حیوان آلوده است. هاری بیماری کشنده‌ای است، اما قابل پیشگیری است. مواجهه انسان با حیوانات در مناطق روستایی و حاشیه شهرها اجتناب‌ناپذیر است و به همین دلیل احتمال حیوان‌گزیدگی و هاری در همه فصل‌ها وجود دارد.
سیاه‌زخم نیز بیماری عفونی قابل‌انتقال میان حیوان و انسان است که به صورت انفرادی در برخی مناطق کشور دیده می‌شود و آلودگی انسان به آن به فصل یا دوره خاصی محدود نیست.
چرا نشانه‌های سالک در پاییز پدیدار می‌شود؟
زینلی توضیح داد لیشمانیوز که با نام سالک شناخته می‌شود، بیماری انگلی قابل‌انتقال میان انسان و حیوانات است که با گزش پشه خاکی به انسان منتقل می‌شود. سالک بیماری بومی کشور است و در کانون‌های آلوده وجود دارد. گزش پشه خاکی معمولا در فصل گرم رخ می‌دهد، اما چون دوره کمون بیماری حدود ۲ تا ۳ ماه است، نشانه‌های آن معمولا در آبان، آذر و دی نمایان می‌شود.
تب کریمه کنگو
مخزن این بیماری نوعی کنه است که از دام خون‌خواری می‌کند. اگر انسان در محیطی با حضور کنه قرار گیرد و کنه به ویروس CCHF آلوده باشد، گزش می‌تواند به ابتلا منجر شود. کنه ممکن است در محل‌های نگهداری دام یا مراتع وجود داشته باشد. مصرف گوشت دام آلوده ذبح‌شده و تماس با خون و ترشحات دام آلوده، راه دوم ابتلاست و این ترشحات می‌توانند وارد پوست زخمی، چشم و مخاط شوند. چون ناقل بیماری در فصل گرم تکثیر می‌شود و گزش‌ها بیشتر است، موارد ابتلا هم در این فصل بیشتر است.
تب شالیزار چیست؟
به گفته رییس اداره بیماری‌های زونوز وزارت بهداشت، لپتوسپیروز یا تب شالیزار بیماری باکتریایی قابل‌انتقال میان حیوان و انسان است که از راه تماس با آب یا خاک آلوده به ادرار حیوانات منتقل می‌شود. این بیماری بیشتر در استان‌های شمالی یعنی گلستان، مازندران و گیلان شایع است و در بخش‌هایی از خوزستان هم دیده می‌شود.
بیشتر بخوانید: چالش‌های زنجیره تامین دارو در جنگ و تحریم
باکتری از راه جراحت‌های پوستی که بدون حفاظت فردی هستند منتقل می‌شود. شیوع این بیماری در فصل‌های شالی‌کاری بیشتر است و پزشکان مناطق شمالی و جنوب کشور با نشانه‌های آن آشنا هستند و موارد مشکوک را برای بررسی معرفی می‌کنند.
پرسش‌های پرتکرار
تب شالیزار چگونه منتقل می‌شود؟
از راه تماس با آب یا خاک آلوده به ادرار حیوانات و ورود باکتری از جراحت‌های پوستی بدون حفاظت فردی.
چرا نشانه‌های سالک در پاییز دیده می‌شود؟
گزش پشه خاکی در فصل گرم رخ می‌دهد، اما دوره کمون بیماری حدود ۲ تا ۳ ماه است و نشانه‌های آن در آبان، آذر و دی نمایان می‌شود.
کدام بیماری‌های مشترک انسان و دام فصل خاصی ندارند؟
به گفته زینلی، هاری و سیاه‌زخم به یک فصل یا دوره مشخص محدود نیستند.
