هشدار وزارت بهداشت در روز جهانی ذات‌الریه: آنتی‌بیوتیک خودسرانه نخورید؛ نشانه‌های خطر و اهمیت تشخیص آزمایشگاهی

به گزارش به‌روزترین‌ها، معاون مرکز مدیریت پیوند و درمان وزارت بهداشت در روز جهانی پنومونی نسبت به خوددرمانی هشدار داد و گفت تشخیص دقیق آزمایشگاهی، پیشگیری و مراجعه به‌موقع کلید کنترل ذات‌الریه است.

روز جهانی ذات‌الریه؛ هشدار وزارت بهداشت درباره خوددرمانی

دکتر فرشید رضایی، معاون مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماری‌های معاونت درمان وزارت بهداشت و متخصص بیماری‌های عفونی، به مناسبت روز جهانی پنومونی (۱۲ نوامبر) در گفت‌وگو با ایسنا بر تشخیص دقیق و درمان به‌موقع تاکید کرد و نسبت به خوددرمانی و مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک هشدار داد. او تقویت زیرساخت‌های آزمایشگاهی و پیشگیری را از الزام‌های ورود به «عصر جدید» کنترل این بیماری دانست.

به گفته رضایی، ذات‌الریه پیش از کشف آنتی‌بیوتیک در قرن بیستم «قاتل شماره یک انسان» به‌شمار می‌رفت و میان پادشاه و سرباز و مردم عادی فرقی نمی‌گذاشت. این عفونت حاد ریه هنوز هم یکی از مهم‌ترین دلیل‌های بستری در بخش‌های مراقبت ویژه و مرگ‌ومیر قابل پیشگیری است، به‌ویژه میان کودکان، خردسالان و سالمندان.

بیشتر بخوانید: ابولا در ایران نیست و تحت رصد است؛ مرگ‌ومیر تا ۵۰ درصد و بیش از ۱۰ هزار مبتلا در کنگو

شعار امسال: «عصر جدید در کنترل پنومونی»

سازمان‌های بین‌المللی سلامت امسال شعار «A New Era of Pneumonia Control» یعنی «عصر جدید در کنترل پنومونی» را محور اقدام‌های جهانی کرده‌اند. رضایی تاکید کرد این شعار صرفا یک عبارت تشریفاتی نیست و نشان می‌دهد دنیا از درمان‌های سنتی، تجربی و دیرهنگام به سمت تشخیص دقیق آزمایشگاهی، پیشگیری فعال و درمان هدفمند حرکت کرده است.

او درباره اقدام‌های وزارت بهداشت گفت کمیته کشوری این وزارتخانه تحولات علمی و فناوری‌های نوین تشخیص و درمان را از نزدیک دنبال می‌کند. به گفته او، دغدغه اصلی حفظ سلامت مردم و دسترسی عادلانه به خدمات درمانی استاندارد است و رسیدن به این هدف به همدلی و همکاری مردم و سیاستگذاران نیاز دارد.

در ذات‌الریه زمان تعیین‌کننده است

رضایی توضیح داد وقتی میکروب به بافت حساس ریه و سلول‌های تنفسی می‌رسد و ذات‌الریه رخ می‌دهد، زمان مهم‌ترین عامل نجات جان بیمار است. یکی از چالش‌های بزرگ این بیماری، مراجعه دیرهنگام به مراکز درمانی یا پناه بردن به خوددرمانی و روش‌های غیرموثر است.

توصیه پزشکان به خانواده‌ها این است که با دیدن تب شدید، تنگی نفس، تند شدن تنفس، بی‌قراری در کودکان و اختلال تازه یا ضعف شدید در سالمندان، از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک و داروهای تسکین‌دهنده پرهیز کنند و سریع به اورژانس بیمارستان بروند.

چرا آنتی‌بیوتیک خودسرانه ممنوع است؟

پاییز فصل شیوع بسیاری از عفونت‌های تنفسی ویروسی است. رضایی یادآوری کرد آنتی‌بیوتیک‌ها ضدباکتری هستند و روی ساختار ویروس‌ها اثری ندارند. مصرف بی‌رویه آنها نه‌تنها بیماری ویروسی را درمان نمی‌کند، بلکه با ایجاد «مقاومت میکروبی» در شرایط بحرانی دست پزشک را برای درمان نجات‌بخش می‌بندد.

به گفته او، مراجعه به‌موقع به مراکز بهداشتی و درمانی ساده‌ترین و موثرترین راه جلوگیری از عوارض شدید بیماری است.

سرمایه‌گذاری در آزمایشگاه و پیشگیری

این متخصص عفونی تاکید کرد هر ریالی که صرف پیشگیری، آموزش عمومی، تکمیل پوشش ایمن‌سازی و تقویت زیرساخت آزمایشگاهی شود «سرمایه‌گذاری پربازده» است، نه هزینه جاری. به گفته او، آزمایشگاه بالینی قوی مانند قطب‌نما، پزشک را به عامل واقعی بیماری می‌رساند.

بیشتر بخوانید: فشار ملایم روی استخوان‌ها عمر موش‌های مسن را ۹.۴ درصد بیشتر کرد

اگر امکانات تشخیصی، به‌ویژه آزمایش‌های قابل انجام بر بالین یا در منزل، تقویت شود، پزشک مجبور نمی‌شود بدون دید دقیق و به‌صورت بالاجبار آنتی‌بیوتیک‌های گران‌قیمت خط آخر را تجویز کند؛ داروهایی که تامین آنها در شرایط تحریم دشوار است. سرمایه‌گذاری در آزمایشگاه‌ها از هدررفت منابع ارزی هم جلوگیری می‌کند و بار بستری در بخش‌های ویژه را سبک‌تر می‌سازد.

سواد سلامت؛ شرط عصر جدید

رضایی گفت عصر جدید کنترل پنومونی در کشور با بالا رفتن سواد سلامت و آماده‌شدن مردم برای مراجعه به‌موقع و پرهیز از خوددرمانی از یک سو، و نگاه سرمایه‌ای و ساختاری سیاستگذاران به شبکه آزمایشگاهی و پیشگیری از سوی دیگر محقق می‌شود. او تاکید کرد تیم سلامت تلاش می‌کند «نفس‌های سالم» سهم همیشگی همه مردم باشد.

پرسش‌های پرتکرار